- جاه طلبی 1
- اشاره 1
- ترجمه: 3
- تفسیر و جمع بندی 4
- جاه طلبان منفور! 4
- حبّ جاه در روایات اسلامی 13
- ریاست حق و باطل 14
- نشانه های جاه طلبی 15
- اسباب و انگیزه های حبّ جاه 16
- طرق درمان جاه طلبی: 18
- بهانه جویی و لجاجت 22
- اشاره: 22
- ترجمه: 24
- تفسیر و جمع بندی 25
- لجاجت و بهانه جویی در روایات اسلامی 37
- انگیزه ها و پیامدهای بهانه جویی و لجاجت 40
- تفاوت استقامت و لجاجت! 42
- راه درمان لجاجت 42
- کفران نعمت و سپاسگزاری 45
- اشاره 45
- ترجمه: 46
- تفسیر و جمع بندی 47
- کفران نعمت در روایات اسلامی 57
- اشاره 57
- 1- معنی کفران نعمت 59
- 2- پیامدهای کفران 60
- اسباب و انگیزه های ناسپاسی و راه درمان آن 61
- شکر راه وصول به نعمت های پروردگار 65
- فلسفه شکرگزاری 68
- شکرگزاری در منابع حدیث 70
- شکرگزاری در سیره پیشوایان 73
- چگونه باید شکر کرد؟ 74
- انگیزه های شکرگزاری 77
- شکر خالق و شکر مخلوق 78
- غیبت، تنابز بالألقاب و حفظ الغیب 83
- اشاره 83
- ترجمه: 84
- تفسیر و جمع بندی 84
- غیبت در روایات اسلامی 89
- اشاره 89
- 1- تعریف غیبت 92
- اشاره 92
- اقسام غیبت 95
- انگیزه های غیبت 96
- پیامدهای زیانبار غیبت 97
- اشاره 101
- درمان غیبت 101
- 1- استماع غیبت: 104
- 2- غیبت حق الناس یا حق اللّه؟ 106
- مستثنیات غیبت 109
- حکم متجاهر به فسق 110
- اشاره 110
- 1- مشمول دایره غیبت 113
- 2- غیبت عمومی و خصوصی 115
- 3- دفاع در برابر غیبت 116
- اشاره 120
- اشاره 120
- حسن خلق و کج خلقی 120
- ترجمه 121
- تفسیر و جمع بندی 122
- «صَعَر» 126
- «تُصَعِّر» 126
- اشاره 129
- اهمّیّت حسن خلق در احادیث اسلامی 129
- 1- تعریف حسن خلق 132
- 2- آثار و پیامدهای حسن خلق 133
- سرچشمه های حسن خلق 134
- سیره پیشوایان 135
- توارث 135
- سوء خلق و آثار آن 147
- درمان سوء خلق 149
- مزاح و شوخی 151
- اشاره 156
- امانت و خیانت 156
- ترجمه: 158
- تفسیر و جمع بندی 158
- امانت و خیانت در روایات اسلامی 165
- شاخه های امانت 168
- آثار و پیامدهای امانت و خیانت 170
- انگیزه های امانت و خیانت 174
- راه پیش گیری و درمان 176
- امانت و خیانت در بیت المال 178
- صدق و راستی 182
- اشاره 182
- تفسیر و جمع بندی 184
- ترجمه 184
- صدق و راستی در روایات اسلامی 191
- 1- تأثیر راست گویی در زندگی انسان ها 194
- انگیزه های صدق 197
- مفهوم صدق 198
- اشاره 200
- دروغ و آثار و عواقب آن 200
- تفسیر و جمع بندی 201
- ترجمه 201
- اشاره 208
- دروغ گویی در روایات اسلامی 208
- 1- آثار زیان بار دروغ 211
- انگیزه های دروغ 215
- طرق درمان دروغ 216
- استثنائات دروغ 218
- راه فرار از دروغ (توریه) 221
- اشاره 224
- وفای به عهد و پیمان شکنی 224
- تفسیر و جمع بندی 226
- ترجمه 226
- وفای به عهد در روایات اسلامی 235
- اشاره 235
- 1- آثار فردی و اجتماعی وفای به عهد 238
- 2- سرچشمه های وفاداری و پیمان شکنی 240
- طرق درمان پیمان شکنی 241
- اقسام عهد و پیمان 242
- پایبندی مسلمین به عهد و پیمان ها 245
- بحث منطقی و جدال و مراء 248
- اشاره 248
- تفسیر و جمع بندی 249
- ترجمه 249
- فرق میان جدال و مراء و مخاصمه 258
- تعریف جدال و مراء 258
- جدال و مراء در روایات اسلامی 259
- آثار و پیامدهای جدال و مراء 264
- انگیزه های جدال و مراء 266
- اقسام مراء و جدال 268
- طرق درمان این رذیله اخلاقی 272
- انصاف در سخن 273
- سخن چینی و اصلاح ذات البین 275
- اشاره 275
- تفسیر و جمع بندی 277
- ترجمه 277
- سخن چینی (نمیمه) در روایات اسلامی 283
- پیامدها و آثار سوء سخن چینی 286
- انگیزه های سخن چینی 288
- طرق درمان 290
- موارد استثناء 292
- اصلاح ذات البین 293
- طرق اصلاح ذات البین 296
- سوء ظن و حسن ظن 299
- اشاره 299
- ترجمه 300
- تفسیر و جمع بندی 301
- سوءظن در روایات اسلامی 308
- حسن ظن در روایات اسلامی 310
- تعریف سوءظن و حسن ظن 313
- اشاره 313
- 1- پیامدها و آثار شوم سوءظن 314
- پیامدهای سوءظن به خدا 316
- عوامل و انگیزه های سوءظن 317
- مراتب سوءظن 319
- طرق درمان بدگمانی 321
- موارد استثناء 322
- تجسّس یا جستجوگری در کارهای خصوصی مردم 325
- اشاره 325
- تجسّس در روایات اسلامی 327
- پیامدهای سوء تجسّس 329
- اشاره 331
- 1- سازمان های اطلاعاتی 331
- استثنائات 331
- 2- سازمان های بازرسی 334
- طرق درمان 336
- رازداری و افشاء سرّ 337
- رازداری در روایات اسلامی 340
- پیامدهای رازداری و افشای اسرار 347
- ضرورت ها 350
- انگیزه های افشای سرّ و راه درمان آن 351
- و اما راه درمان 352
- حلم و غضب 354
- اشاره 354
- تفسیر و جمع بندی 355
- ترجمه 355
- خشم و غضب در روایات اسلامی 361
- اثرات ویرانگر غضب و پیامدهای آن 364
- اسباب و انگیزه های غضب 367
- درمان غضب 369
- اقسام غضب 372
- حلم و بردباری 379
- اشاره 385
- عفو و انتقام 385
- ترجمه: 387
- تفسیر و جمع بندی 388
- عفو و انتقام در روایات اسلامی 398
- اقسام عفو 400
- 3- آثار عفو و ثمرات و انگیزه های آن 402
- طرق درمان انتقام جویی و کسب فضیلت عفو 404
- غیرت و بی غیرتی 405
- اشاره 405
- ترجمه 406
- تفسیر و جمع بندی 406
- غیرت در روایات اسلامی 409
- تعریف اقسام غیرت 411
- آثار غیرت در زندگی انسان ها 412
- اجتماع گرایی و انزواطلبی 414
- اشاره 414
- ترجمه: 415
- تفسیر و جمع بندی 416
- اجتماع گرایی و انزواطلبی در روایات اسلامی 423
- احادیث مخالف و معارض! 428
- طریق جمع بین آیات و روایات 429
- انگیزه ها و پیامدهای اجتماع گرایی و انزواطلبی 431
«رَحِمَ اللَّهُ الْمُعَلِّی قَدْ کُنْتُ اتَوَقَّعُ ذلِکَ انَّهُ قَدْ اذاعَ سِرَّنا، وَ لَیْسَ النَّاصِبُ لَنا حَرْباً بِاعْظَمِ مَؤُنَهً عَلَیْنا مِنَ الْمُرِیعُ عَلَیْنا سِرَّنا؛ خدا معلّی را رحمت کند، من هم چنین انتظاری درباره او داشتم، او اسرار ما را فاش کرد، و کسی که در برابر ما به جنگ برخیزد مشقت او بر ما بیش از کسی نیست که اسرار ما را فاش کند». «1»
به هر حال حفظ اسرار ائمه اهل بیت علیهم السلام و به طور کلی حفظ اسرار مذهب از مسائل مسلّمی است که نمی توان در آن تردید کرد، چرا که اگر این اسرار فاش شود و دشمنان بر آن دست یابند، در مورد فضایل آنها حسادت می ورزند، و در مورد برنامه های اجتماعی و تربیتی آنان
سعی می کنند، تمام آنها را خنثی نمایند، به همین دلیل دستور اکید به حفظ اسرار داده شده است.
*** شاخه دیگر از رازداری، حفظ اسرار نظامی و سیاسی کشور اسلامی است، که لزوم آن از بدیهیّات است، به همین دلیل پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله هم خودش نسبت به این مسأله فوق العاده اهمیت می داد، و هم اصحاب و یارانش را به آن توصیه می کرد، و بسیاری از پیروزی های مسلمین به خاطر حفظ همین اسرار بود.
مثلًا در داستان فتح مکه اگر آن زن (ساره) که از سوی دشمنان مأمور بود آمادگی مسلمان ها را برای فتح مکه به مشرکان قریش برساند، در کار خود موفق می شد مکه به این آسانی فتح نمی شد، و ای بسا خون های زیادی از طرفین بر زمین می ریخت. ولی تأکید پیامبر صلی الله علیه و آله بر کنترل راه ها و توقیف کردن آن زن مرموز و خبرچین سبب شد که لشکر عظیم اسلام ناگهان در کنار مکه پیاده شد، و مشرکان که خود در برابر عمل انجام شده یافتند، تسلیم شدند.
در روایات اسلامی به این مسأله نیز اشاره شده و تعبیرهای پرمعنایی در این روایات دیده می شود از جمله:
______________________________
(1). مرآه العقول، جلد 11، صفحه 62.