- جاه طلبی 1
- اشاره 1
- ترجمه: 3
- جاه طلبان منفور! 4
- تفسیر و جمع بندی 4
- حبّ جاه در روایات اسلامی 13
- ریاست حق و باطل 14
- نشانه های جاه طلبی 15
- اسباب و انگیزه های حبّ جاه 16
- طرق درمان جاه طلبی: 18
- اشاره: 22
- بهانه جویی و لجاجت 22
- ترجمه: 24
- تفسیر و جمع بندی 25
- لجاجت و بهانه جویی در روایات اسلامی 37
- انگیزه ها و پیامدهای بهانه جویی و لجاجت 40
- راه درمان لجاجت 42
- تفاوت استقامت و لجاجت! 42
- اشاره 45
- کفران نعمت و سپاسگزاری 45
- ترجمه: 46
- تفسیر و جمع بندی 47
- اشاره 57
- کفران نعمت در روایات اسلامی 57
- 1- معنی کفران نعمت 59
- 2- پیامدهای کفران 60
- اسباب و انگیزه های ناسپاسی و راه درمان آن 61
- شکر راه وصول به نعمت های پروردگار 65
- فلسفه شکرگزاری 68
- شکرگزاری در منابع حدیث 70
- شکرگزاری در سیره پیشوایان 73
- چگونه باید شکر کرد؟ 74
- انگیزه های شکرگزاری 77
- شکر خالق و شکر مخلوق 78
- غیبت، تنابز بالألقاب و حفظ الغیب 83
- اشاره 83
- ترجمه: 84
- تفسیر و جمع بندی 84
- غیبت در روایات اسلامی 89
- اشاره 89
- اشاره 92
- 1- تعریف غیبت 92
- اقسام غیبت 95
- انگیزه های غیبت 96
- پیامدهای زیانبار غیبت 97
- درمان غیبت 101
- اشاره 101
- 1- استماع غیبت: 104
- 2- غیبت حق الناس یا حق اللّه؟ 106
- مستثنیات غیبت 109
- حکم متجاهر به فسق 110
- اشاره 110
- 1- مشمول دایره غیبت 113
- 2- غیبت عمومی و خصوصی 115
- 3- دفاع در برابر غیبت 116
- اشاره 120
- اشاره 120
- حسن خلق و کج خلقی 120
- ترجمه 121
- تفسیر و جمع بندی 122
- «صَعَر» 126
- «تُصَعِّر» 126
- اهمّیّت حسن خلق در احادیث اسلامی 129
- اشاره 129
- 1- تعریف حسن خلق 132
- 2- آثار و پیامدهای حسن خلق 133
- سرچشمه های حسن خلق 134
- سیره پیشوایان 135
- توارث 135
- سوء خلق و آثار آن 147
- درمان سوء خلق 149
- مزاح و شوخی 151
- اشاره 156
- امانت و خیانت 156
- ترجمه: 158
- تفسیر و جمع بندی 158
- امانت و خیانت در روایات اسلامی 165
- شاخه های امانت 168
- آثار و پیامدهای امانت و خیانت 170
- انگیزه های امانت و خیانت 174
- راه پیش گیری و درمان 176
- امانت و خیانت در بیت المال 178
- صدق و راستی 182
- اشاره 182
- ترجمه 184
- تفسیر و جمع بندی 184
- صدق و راستی در روایات اسلامی 191
- 1- تأثیر راست گویی در زندگی انسان ها 194
- انگیزه های صدق 197
- مفهوم صدق 198
- اشاره 200
- دروغ و آثار و عواقب آن 200
- ترجمه 201
- تفسیر و جمع بندی 201
- اشاره 208
- دروغ گویی در روایات اسلامی 208
- 1- آثار زیان بار دروغ 211
- انگیزه های دروغ 215
- طرق درمان دروغ 216
- استثنائات دروغ 218
- راه فرار از دروغ (توریه) 221
- اشاره 224
- وفای به عهد و پیمان شکنی 224
- تفسیر و جمع بندی 226
- ترجمه 226
- وفای به عهد در روایات اسلامی 235
- اشاره 235
- 1- آثار فردی و اجتماعی وفای به عهد 238
- 2- سرچشمه های وفاداری و پیمان شکنی 240
- طرق درمان پیمان شکنی 241
- اقسام عهد و پیمان 242
- پایبندی مسلمین به عهد و پیمان ها 245
- اشاره 248
- بحث منطقی و جدال و مراء 248
- تفسیر و جمع بندی 249
- ترجمه 249
- فرق میان جدال و مراء و مخاصمه 258
- تعریف جدال و مراء 258
- جدال و مراء در روایات اسلامی 259
- آثار و پیامدهای جدال و مراء 264
- انگیزه های جدال و مراء 266
- اقسام مراء و جدال 268
- طرق درمان این رذیله اخلاقی 272
- انصاف در سخن 273
- اشاره 275
- سخن چینی و اصلاح ذات البین 275
- تفسیر و جمع بندی 277
- ترجمه 277
- سخن چینی (نمیمه) در روایات اسلامی 283
- پیامدها و آثار سوء سخن چینی 286
- انگیزه های سخن چینی 288
- طرق درمان 290
- موارد استثناء 292
- اصلاح ذات البین 293
- طرق اصلاح ذات البین 296
- سوء ظن و حسن ظن 299
- اشاره 299
- ترجمه 300
- تفسیر و جمع بندی 301
- سوءظن در روایات اسلامی 308
- حسن ظن در روایات اسلامی 310
- تعریف سوءظن و حسن ظن 313
- اشاره 313
- 1- پیامدها و آثار شوم سوءظن 314
- پیامدهای سوءظن به خدا 316
- عوامل و انگیزه های سوءظن 317
- مراتب سوءظن 319
- طرق درمان بدگمانی 321
- موارد استثناء 322
- اشاره 325
- تجسّس یا جستجوگری در کارهای خصوصی مردم 325
- تجسّس در روایات اسلامی 327
- پیامدهای سوء تجسّس 329
- استثنائات 331
- اشاره 331
- 1- سازمان های اطلاعاتی 331
- 2- سازمان های بازرسی 334
- طرق درمان 336
- رازداری و افشاء سرّ 337
- رازداری در روایات اسلامی 340
- پیامدهای رازداری و افشای اسرار 347
- ضرورت ها 350
- انگیزه های افشای سرّ و راه درمان آن 351
- و اما راه درمان 352
- اشاره 354
- حلم و غضب 354
- تفسیر و جمع بندی 355
- ترجمه 355
- خشم و غضب در روایات اسلامی 361
- اثرات ویرانگر غضب و پیامدهای آن 364
- اسباب و انگیزه های غضب 367
- درمان غضب 369
- اقسام غضب 372
- حلم و بردباری 379
- اشاره 385
- عفو و انتقام 385
- ترجمه: 387
- تفسیر و جمع بندی 388
- عفو و انتقام در روایات اسلامی 398
- اقسام عفو 400
- 3- آثار عفو و ثمرات و انگیزه های آن 402
- طرق درمان انتقام جویی و کسب فضیلت عفو 404
- اشاره 405
- غیرت و بی غیرتی 405
- ترجمه 406
- تفسیر و جمع بندی 406
- غیرت در روایات اسلامی 409
- تعریف اقسام غیرت 411
- آثار غیرت در زندگی انسان ها 412
- اجتماع گرایی و انزواطلبی 414
- اشاره 414
- ترجمه: 415
- تفسیر و جمع بندی 416
- اجتماع گرایی و انزواطلبی در روایات اسلامی 423
- احادیث مخالف و معارض! 428
- طریق جمع بین آیات و روایات 429
- انگیزه ها و پیامدهای اجتماع گرایی و انزواطلبی 431
یَدْعُوا الصَّحِیحَهَ إِلَی السَّقَمِ وَ الْبَرِیَّهَ الَی الرَّیْبِ؛ از غیرت در غیر موردش بپرهیز چرا که این گونه غیرت ها (ی افراطی انحرافی و آمیخته با وسواس) سبب می شود که افراد صحیح و درستکار از آنان، گرفتار آلودگی و بیماری شوند و افراد
بی گناه در معرض تهمت قرار گیرند.» «1»
حقیقت این است که افراط در همه چیز مذموم است به خصوص در امثال غیرت چرا که افراط در آن، سبب می شود که انسان نسبت به نزدیک ترین محارم خود سوء ظن پیدا کند، و آنها را با کنجکاوی های بی مورد و حرکات مشکوک و سخنان بی اساس مورد اتهام قرار دهد، و ای بسا همین امر سبب شود که آنها را در دامن فساد بیندازد و به هر حال این گونه غیرت ها و سوء ظن ها در شرع اسلام حرام است و باید جداً از آن پرهیز کرد. از اخبار مربوط به جاهلیت چنین بر می آید که یکی از علل کشتن دختران و زنده به گور کردن نوزادان دختر یا عامل اصلی آن نوعی غیرت انحرافی و بی منطق بود که می گفتند ممکن است این ها بزرگ شوند و در جنگ های قبیلگی اسیر چنگال دشمنان گردند، و نوامیس ما به دست جوانان دشمن بیفتد، چه بهتر که ما آنها را نابود کنیم، و نوامیس خود را حفظ نماییم.
آثار غیرت در زندگی انسان ها
غیرت به صورت صحیح و معتدل و مثبت یک نیروی دفاعی عظیم است که به کمک آن می توان بر دشمنان و مخالفان پیروز شد، چرا که این نیروی باطنی هنگامی که جان و مال و ناموس و دین و ایمان یا استقلال یک کشور در معرض تهدید قرار می گیرد بسیج می شوند، و تمام نیروهای ذخیره وجود انسان را به حرکت در می آورد، و گاه یک انسان غیور در تحت تأثیر عامل غیرت، نیرویی به اندازه ده انسان پیدا می کند و تا حد ایثار و فداکاری، ایستادگی و پایمردی نشان می دهد، به
______________________________
(1). نهج البلاغه، نامه
31.