اخلاق در قرآن جلد 3 صفحه 72

تاکنون ندیدیم، فرمود: «نِعَمٌ اسْتَقْبَلَنی جَبْرَئیلُ فَبَشَّرَنی بِبَشاراتٍ مِن اللَّه عزّ و جَل فَسَجَدْتُ لِلّه شُکراً لِکُّلِ بُشْری سَجْدَهً؛ آری جبرئیل به استقبال من آمد و بشارت هایی از سوی خداوند متعال به من داد، من برای هر بشارتی سجده شکر در پیشگاه خدا بجا آوردم». «1»

از این حدیث به خوبی استفاده می شود که پیشوایان بزرگ تا آنجا که در توان داشتند برای هر نعمتی شکری جداگانه بجا می آوردند.

5- در حدیث دیگری از امام صادق علیه السلام دستوری برای شکر جامع و کامل آمده است، (هر چند شکر جامع و کامل به معنی واقعی کلمه از انسان ساخته نیست،) فرمود: «اذا اصْبَحتَ وَ امْسَیْتَ فَقُلْ عَشْرَ مَرّات اللَّهُمَّ ما اصْبَحْتَ بی مِنْ نِعْمَهٍ اوْ عافِیَهٍ مِنْ دِینٍ اوْ دُنْیا فَمِنْکَ وَحْدَکَ لا شَریکَ لَکَ، لَکَ الْحَمْدُ وَ لَکَ الشُّکْرُ بِها عَلَیَّ یا رَبِّ حَتَّی تَرْضی وَ بَعْدَ الرِّضا؛ هنگامی که صبح و شام می کنی،

ده بار این دعا را بخوان، خداوندا! آنچه از نعمت ها، صبحگاهان بر من ارزانی شده، سلامت دین یا دنیا همه از تو است، یگانه ای، همتایی نداری، پیوسته حمد و شکر مخصوص تو است، به خاطر آنچه به من دادی، تا از من راضی شوی، و حتّی بعد از رضا، تو را حمد و سپاس می گویم».

بعد امام علیه السلام فرمود: «هرگاه این کار را انجام دهی شکر نعمت هایی را که در آن روز و شب به تو می رسد ادا کرده ای». «2»

6- امیر مؤمنان علی علیه السلام در حدیث کوتاه و پرمعنایی چنین می فرماید: «شُکُرُ النِّعْمَهِ امانٌ مِنْ تَحْلیلِها وَ کَفیلٌ بِتَأیِیدها؛ شکر نعمت مانع زوال نعمت می شود، و سبب تأیید آن می گردد». «3»

7- و در حدیث دیگر می فرماید: «شَرُّ النَّاسِ مَنْ لا یَشْکُرُ النِّعْمَهَ وَ لا یَرْعی الْحُرُمَهَ؛ بدترین مردم کسی است که در برابر نعمت شکرگزاری نمی کند و رعایت احترام نمی کند».

(احترام خالق و خلق). «4»

در زمینه اهمیت شکر و تأثیر آن در دوام نعمت ها و فزونی آن، آن قدر احادیث وارد شده است که ذکر همه آنها در این مختصر نمی گنجد و آنچه در بالا آمد گوشه ای از آن است.

______________________________
(1). اصول کافی، جلد 2، صفحه 98، حدیث 24.
(2). همان، حدیث 28.
(3). شرح فارسی غرر الحکم، جلد 4، صفحه 179.
(4). همان، صفحه 170.