- 3- جایگاه عبادت 1
- 1- پیشگفتار 1
- 2- سخن ناشر 1
- 5- نقش عبادت 3
- 6- چگونه عبادت کنیم؟ 5
- 7- آفات عبادت 7
- 8- راههای دوری از عجب و غرور 8
- 9- عبادت های باطل 12
- 10- عبّودیت نه عبادت 13
- 11- تداوم عبادت 14
- 12- فرصت عبادت نزد خداوند، محبوب ترین کارها، آنست که بیشتر دوام یابد، هر چند اندک باشد! 15
- 13- انگیزه های تغییر شکل عبادت 20
- 14- شرایط قبولی عبادات 21
- 15- نشان قبولی 25
- 16- تسلیم، بزرگترین فلسفه تکلیف 32
- 17- بهانه یا تحقیق؟ 33
- 18- اهمیّت نماز 36
- 19- نماز، از دیدگاه عقل و وجدان 37
- 20- چند سؤال و جواب 38
- 22- سبک شمردن نماز 39
- 21- ترک نماز 39
- 23- نمازهای مردود 40
- 24- نمازهای معصومین 41
- 25- نماز، پرواز روح 44
- 26- لباس و مکان نمازگزار 48
- 27- قبله 49
- 29- نیّت، ملاک ارزش 53
- 30- نمونه هایی از اخلاص 54
- 31- اخلاص در عبادت 55
- 32- آثار دنیوی نیّت 56
- 33- نیّت، به منزله عمل وقتی نیّت بر چیزی، قوی و استوار باشد، بدن احساس ضعف نمی کند. 58
- 34- راه نزدیک شدن به اخلاص 59
- 35- نیّت های سالم 63
- 36- دانشگاه حکمت 64
- 37- سوره حمد 73
- 38- صراط مستقیم، در روایات 79
- 39- سوره توحید 82
- 40- رکوع 84
- 41- سجود 85
- 42- معنای «سبحانَ اللّه» 89
- 43- قنوت 91
- 44- تشهّد 92
- 45- سلام 94
- 47- تعقیب نماز 97
- 48- نمازهای مستحب (نوافل) 100
- 50- اهمیّت نماز جماعت 103
- 49- نماز جماعت و... 103
- 51- آثار نماز جماعت 105
- 52- امام جماعت 107
- 53- نماز قضا 114
- 54- نمازهای دیگر 115
- 55- نماز جمعه 115
- 56- سیره اولیاء دین 117
- 57- نماز عید 118
- 58- نمازهای دیگر 128
1- 350) مؤمنون، آیه 1 و 2.
2- 351) بحارالانوار، ج 84، ص 228 (به نقل از میزان الحکمه).
3- 352) بحارالانوار، ج 81، ص 230.
در روایات، نمونه هایی از رکوع و سجود پیشوایان نقل شده که انسان از رکوع خود، شرمنده می شود.
رکوع اولیاء خدا
امیرالمؤمنین علیه السلام آن قدر رکوع طولانی داشت که عرق از ساق پای او جاری و زیر قدم های مبارکش تر می شد.(1)
شخصی وارد منزل امام صادق علیه السلام شد، دید که امام در حال رکوع، به تسبیح خدا مشغول است و تا 60 مرتبه، تسبیح را تکرار نمود.(2)
در حدیث دیگری آمده است که امام صادق علیه السلام ذکر خدا را در رکوع و سجود، بیش از 30 بار تکرار می کرد.(3)
فیض کاشانی می افزاید: تکرار تسبیح بیش از 30 بار، در نماز جماعت بود. از اینکه امام، باید مراعات حال ضعیف تران را بنماید، معلوم می شود که شرکت کنندگان در نماز، همه خواهان این طول دادن بودند.
در رکوع می گوییم: سُبحان ربی العظیم و بحمده، و خدای بزرگ را تسبیح و ستایش می کنیم. وقتی آیه «فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّکَ الْعَظِیمِ»(4) نازل شد، پیامبر فرمود: «اِجعَلوها فی رکُوعِکم»(5)
همراه با فرشتگان
فرشتگان خدا، همواره در حال پرستش خدایند، برخی همواره در رکوع، و بعضی همیشه در سجود و تسبیح. این کلام علی علیه السلام در نهج البلاغه است:
«مِنْهُم سُجود لا یَرکَعُونَ وَ رُکوعٌ لایَنْتَصِبُونَ وَ صافُّونَ لا یَتَزایَلُونَ و مُسَبِّحُونَ لایَسْئمُونَ»(6) عدّه ای از آنان همواره در رکوع اند و سجود، وصف کشیدگان و تسبیح گویان بدون خستگی.
نمازگزارانی که به رکوع می پردازند، همصف و هماهنگ با فرشتگان الهی اند، بلکه با همه ذرّات عالم وجود، که به تسبیح خدای سبحان مشغولند.(7)
41- سجود
پرتوی از اسرار نماز » سجود
سجده، نشان تذلّل و خاکساری در برابر خداوند و عالیترین درجه عبودیّت است. و چه عزّتی از این بالاتر! و چه غفلتی بالاتر از اینکه کسانی با نماز و رکوع و سجود، بیگانه باشند!...