فرهنگ صفات (اخلاقی) صفحه 305

6 - تفویض

تفویض یکی از برترین صفات کمال و از آثار گرانبهای ایمان کامل است. تفویض واگذاری جمیع کارها به خداست به گونه ای که بنده در چنین حالتی خود را در تحقّق و انجام هیچ امری دخیل ندانسته، همه امور را به خداوند حواله می نماید؛ به همین جهت مفهوم آن از توکّل، دقیق تر و ظریف تر است، چه آنکه فرد متوکّل، خداوند را از خود و دیگران برتر دانسته، بر اساس مصلحت اندیشی، او را در امور خویش قائم مقام خود می نماید، در حالی که در تفویض، جهت خاصی مورد نظر نبوده، دارنده این صفت متعالی هیچ حول و قوه ای برای خود قائل نیست و خویشتن را در برابر حضرت حق همانند میتی می داند که در اختیار غَسّال است.

او اراده خود را در اراده حضرت ربوبی فانی دانسته و هیچ اراده و تدبیر و اختیاری در خود نمی بیند ؛ امور خود را به طور مطلق و به طور کلّی به خداوندی که مجموعه جهان هستی زیر سیطره حکومت بی منازع اوست موکول و واگذار می نماید.

تفویض از ارکان ایمان و مرتبه ای رفیع تر از رضا و تسلیم و توکّل، بلکه آخرین منزل یقین و مرتفع ترین درجه ایمان و عالی ترین صفت کمال و شریف ترین فضیلت نفسانی و انسانی است که در پرتو توفیقات الهی و مجاهدت های خستگی ناپذیر تنها به اخص اولیای مقرّب خداوند عطا می گردد.

خداوند متعال کلام مؤمن آل فرعون را - که یک تنه در برابر قدرت اهریمنی دشمنان و تهدیدات هولناک آنان، ایمان خود را آشکار ساخته و امور خویش را به او جلّ جلاله واگذار نموده - چنین نقل می فرماید: