فرهنگ صفات (اخلاقی) صفحه 413

هم آن بزرگوار می فرمایند:

«جَانِبُوا الْکَذِبَ فَإِنَّهُ مُجانِبٌ لِلْإِیمانِ؛ الصَّادِقُ عَلی شَفا مَنْجاهٍ وَ کَرَامَهٍ وَ الْکاذِبُ عَلی شَرَفِ مَهْواهٍ وَ مَهانَهٍ.»(1)

«از دروغ اجتناب ورزید که دور کننده ایمان است؛ راست گو مُشرف به نجات و رستگاری است و دروغ گو بر پرتگاه هلاکت و خواری است.»

امام رضا علیه السلام می فرمایند:

«از رسول خدا صلی الله علیه وآله سؤال شد: آیا مؤمن ممکن است ترسو باشد؟ فرمودند: آری؛ پرسیدند: ممکن است بخیل باشد؟ پاسخ دادند: بلی؛ سؤال کردند: ممکن است دروغ گو باشد؟ فرمودند: نه!»(2)

چرا که مرتکب شدن به این گناه بزرگ به مثابه ورود به همه گناهان، و اثر ویرانگر آن بر جان و خرد حتی از نوشیدن شراب و میگساری زیان بارتر است.

محمد بن مسلم از امام باقر علیه السلام روایت کرده که فرمودند:

«إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ جَعَلَ لِلشَّرِّ أَقْفالاً وَ جَعَلَ مَفاتیحَ تلْکَ الْأَقْفالِ الشَّرابَ وَ الْکَذِبُ شَرٌّ مِنَ الشَّرَابِ.»(3)

«خدای بزرگ برای شرّ و بدی قفل هایی نهاده و کلید همه آن ها را شراب قرار داده است. امّا دروغ گفتن از شراب نیز بدتر است.»

با گشوده شدن باب دروغ، پرده حیا دریده شده، جسارت بر ارتکاب گناهان افزایش می یابد. مداومت بر این کار ناشایسته نیز فروغ عقل را تیره و انسان را از سلاح تشخیص نیک و بد محروم می سازد؛ و در این حالت است که انسان همانند

1- 589. نهج البلاغه، ترجمه فیض الإسلام، ص 208، ضمن خ 85
2- 590. ینابیع الحکمه، ج 4، ص 492، باب 161، ح 40
3- 591. کافی، ج 2، ص 254، ح 3