فرهنگ صفات (اخلاقی) صفحه 492

انسان را از تحصیل علم و دانش، پذیرش حق و انصاف، مشورت با معاشران و انعطاف در برابر سخن آنان باز داشته، پذیرش، دنباله روی و اطاعت بی منطق دیگران را امری طبیعی و موجّه جلوه می دهد.

امیر مؤمنان علیه السلام می فرمایند:

«لا یتعَلَّمُ مَنْ یتکَبَّرُ.»(1)

«کسی که تکبّر می ورزد علم و دانش نمی آموزد.»

کبر و خود بزرگ بینی زمینه ساز نادیده گرفتن حرمت دیگران و سبک شمردن حقّ آنان است و این هر دو مرکبی برای حرکت در مسیر دوزخ و گریز از استشمام رایحه دل انگیز و روح بخش بهشت است، همچنان که بسیاری از دوزخیان را گروه مستکبران تشکیل می دهد.

امام صادق علیه السلام می فرمایند:

«اَلْکِبْرُ أَنْ تغْمِصَ النَّاسَ وَ تسْفَهَ الْحَقَّ.»(2)

«تکبّر آن است که مردم را تحقیر نمایی و حق را سبک شماری.»

امام باقر علیه السلام نیز می فرمایند:

«اَلْکِبْرُ مَطایا النَّارِ.»(3)

«کبر و خود بزرگ بینی مرکب هایی به سوی آتش است.»

و کسی که با خوی کبرورزی از دنیا برود بوی بهشت را استشمام نخواهد کرد.

رسول مکرّم اسلام صلی الله علیه وآله ضمن سفارشات گران بهای خود به ابوذر - رضوان اللَّه علیه - می فرمایند:

«هر کس بمیرد و ذرّه ای کبر در دلش باشد، رایحه بهشت را نمی بوید

1- 712. غرر الحکم، ج 2، ص 836، ف 86، ح 150
2- 713. کافی، ج 2، ص 234، ح 8
3- 714. ینابیع الحکمه، ج 4، ص 468، باب 159، ح 18