فرهنگ صفات (اخلاقی) صفحه 565

غالِبٍ وَ قَطِیعَهِ الرَّحِمِ وَ إِیثارِ الدُّنْیا عَلَی الْآخِرَهِ.»(1)

«مال و ثروت جز با پنج خصلت جمع نمی گردد: با بخل شدید، آرزوی دراز، حرص و افزون خواهی، گسستن پیوند با خویشان و برگزیدن دنیا بر آخرت.»

برای افزون طلبی خط پایانی جز مرگ وجود ندارد. آدمی نسبت به متاع دنیا بسان تشنه کام بیماری است که هر چه آب می نوشد تشنه تر می گردد. پیوسته برای انباشتن مال و ثروت می کوشد، و هر چه به دست آورد حرص و تلاشش بیشتر شده، در هیچ نقطه ای متوقف نشده و به هیچ چیز قانع نمی گردد تا از دنیا می رود.

رسول خدا صلی الله علیه وآله فرموده اند:

«اگر آدمی را دو رودخانه از طلا باشد، (باز هم) در تلاش و جستجو برای یافتن رودخانه سوم خواهد بود. (چرا که) اندرون آدمی را جز خاک (قبر) چیز دیگری پر نخواهد کرد.»(2)

وا اسفا که این زیاده خواهی تا چه اندازه مورد اهتمام خیل بی شمار آدمیان است که جز مرگ به آن پایان نمی بخشد! و صد دریغ و افسوس که خسارت و پرداخت هزینه گران آن تا آن حدّ است که آدمی را از خدا و سجایای انسانی غافل نموده است! و شگفتا که کهولت سن از آن نمی کاهد و هرچه بر پیری افزوده می گردد، حرص و افزون طلبی افزایش می یابد!

پیامبر خدا صلی الله علیه وآله می فرمایند:

«یشِیبُ ابْنُ آدَمَ وَ تشُبُّ فِیهِ خَصْلَتانِ: اَلْحِرْصُ وَ طُولُ الْأَمَلِ.»(3)

«فرزند آدم پیر می شود ولی دو صفت در وی جوان می گردد: حرص و

1- 835. خصال، ج 1، ص 282 باب 5، ح 29
2- 836. جامع السعادات، ج 2، ص 103؛ المحجّه البیضاء، ج 6، ص 50
3- 837. جامع السعادات، ج 2، ص 103؛ نظیر آن: خصال، ج 1، ص 73، باب 2، ح 112 و 113