زیبایی اخلاق صفحه 9

این نرمی و ملایمت و انقیاد در برابر حق است. مؤمن در برابر حق تسلیم محض است. هیچ‌گونه مقاومت و سرسختی ندارد. فض و غلیظ و جبهه گیر نیست. رام و آرام و مطیع است.

امیرالمؤمنین(ع) در همان خطبه می‌گوید که پیامبر خدا به من فرمود:

اِنَّکَ تَسْمَعُ ما اَسْمَعُ وَ تَری ما اَری اِلّا اَنَّکَ لَسْتَ بِنَبیٍّ؛ آنچه را می‌شنوم، تو نیز می‌شنوی و آنچه را من می‌بینم، تو نیز می‌بینی. تنها فرق من و تو این است که تو پیامبر نیستی.

خداوند همة چیزهایی را که به پیامبر مرحمت کرده، به علی(ع) نیز مرحمت فرموده است.

خُلق عظیم

در هر صورت پیامبر ما تربیت شدة خداست. در روایت آمده است که خداوند پیامبرش را تربیت کرد و چون به کمال ادب رسید، خداوند به او فرمود:

اِنَّکَ لَعَلی خُلُقٍ عَظیمٍ؛ به راستی که تو دارای اخلاق بسیار بزرگوارانه‌ای هستی.

این مطلب را خدای بزرگ می‌گوید، نه یک انسان معمولی. خدای عظیم می‌گوید: «اِنَّکَ لَعَلی خُلُقٍ عَظیمٍ». در این آیه چندین تأکید وجود دارد. «علی» برای استیلاست. و این تعبیر بسیار بلندی است. یعنی بر خلق عظیم استیلا پیدا کرده‌ای. بر مرکب شاهوار اخلاق عظیم سوار شده‌ای.

آنچه به پیامبر عزیز عظمت بخشید و خداوند از آن با عظمت یاد کرده است، خلق و خوی زیبای پیامبر است. و این را می‌توان مهم‌ترین شاخصه و ویژگی پیامبر خدا(ص) بر شمرد. از این‌رو هرقدر انسان خوش‌اخلاق‌تر باشد، به پیامبر خدا، نمونة کامل انسانیت شبیه‌تر و نزدیک‌تر است. خود آن حضرت نیز به این حقیقت تصریح فرموده‌اند:

اَشْبَهُکُمْ بی اَحْسَنُکُمْ خُلْقاً؛ شبیه‌ترین شما به من کسی است که اخلاقش نیکوتر باشد.