پیام های قرآنی با بیان اهل بیت علیهم السلام صفحه 360

خدا صلی الله علیه و آله آیه فوق را تلاوت نمود و فرمود: مگر نمی بینی که زنها در حال حیض و آلودگی، عبادت برای آنان ممکن نیست و مردها چنین نیستند؟ و چون علّت آن را از آن حضرت سؤال کردند فرمود: خداوند آدم را از گل آفرید و از باقیمانده گل آدم حوّاء را آفرید و نخستین کسی که از زنها اطاعت نمود آدم علیه السلام بود و به این سبب از بهشت رانده شد.

مؤلّف گوید: این تنها تفاضل در خلقت است وگرنه ممکن است مقام زن صالحه و با تقوی نزد خداوند که از برخی از مردها بیشتر باشد که در آیه اوّل به آن اشاره شده است. از این رو امام باقر علیه السلام در تفسیر «فالصالحات قانتات» می فرماید: زن های صالحه، مطیع شوهران و حافظ خود و اموال آنان هستند. و به همین علّت خداوند هنگام نشوز و نافرمانی زن به مردها دستور داده که آنها را نصیحت و موعظه نمایند و اگر کارساز نشد در بستر به آنان پشت کنند و اگر این هم کارساز نشد آنان را تأدیب نمایند در حالی که نشوز مرد را خداوند با تأدیب زن نسبت به مرد علاج نکرده بلکه زن باید در صورت نشوز مرد به حاکم شرعی مراجعه نماید.

آری تردید نیست که این تفاوت خلقی بین مرد و زن وجود دارد جز این که این تفاوت در سرنوشت زن و مرد دخالت ندارد و همانگونه که در اوّل بحث اشاره شد کرامت و سعادت مرد و زن به تقوا و بندگی خدا و شایستگی های لازم دیگر است چنان که در آیه شریفه «یاأَیُّهَاالنّاسُ إِنّا خَلَقْناکُم مِن ذَکَرٍ وَ أُنثی وَ جَعَلْناکُمْ شُعوُبا وَ قَبائِلَ لِتَعارَفوُاْ إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِندَاللّهِ أَتْقیکُم إِنَّ اللّهَ عَلیِمٌ خَبیِرٌ» (حجرات/ 13) به این معنا اشاره شده است.

و در آیه شریفه «من عمل صالحا من ذکر أو أنثی و هو مؤمن فلنحییّنه حیاهً طیّبهً و لنجزینّهم أجرهم بأحسن ما کانوا یعملون» (نحل، 97) به آن اشاره شده است و زن می تواند با تقوا و پاکی و رعایت وظایف دینی خود به مقام والایی دست یابد و از برخی از مردها در تقوا و فضیلت تقدّم پیدا کند از این رو رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: برای مسلمان هیچ بهره ای بعد از اسلام بهتر از زن مؤمنه مسلمان نیست که چون به او نگاه کند خشنود شود و چون به او دستوری دهد اطاعت کند و چون از او دور شود امانتدار شوهر خود باشد نسبت به حفظ خود و مال شوهر.

خلاصه این که تفاوت و یا تفاضل در خلقت مقتضای حکمت نظام آفرینش است و کسی حق