تربیت آرمانی گذری بر اهداف، راهبردها و شیوه های تربیتی با الهام از سیره ی استاد علامه ی کرباسچیان و استاد روزبه(رحمهاالله) صفحه 102

1-3-8) گزینش دقیق دانش آموزان

علامه بر این عبارت کلیدی صحه می گذاشت که «یک شاگرد متجاوز یا حسود، یک کلاس را فاسد می کند.»(1) به همین جهت به گزینش دقیق دانش آموزانش می پرداخت. دقّت شود که صیانت ورزی او در پذیرش مدرسه دو مرحله داشت: در مرحله ی عام او تصمیم گرفته بود که کار را با «احداث» آغاز کند و چوبهای تر را چنانکه می خواهد شکل دهد. در مرحله ی دوم اصرار داشت که خانواده های «اصیل»(2) دانش آموز انتخاب کند؛ دانش آموزانی که «آلودگی پیدا نکرده باشند.»(3) به او ایراد می شد که «چرا چنین می کنید؟ آیا هنر این نیست که بدها را خوب کنیم به جای آنکه خوب ها را خوب نگه داریم؟» در پاسخ از باب مثال می گفت: «ما فقط هزار متر زمین داریم و روی قواعد کشاورزی می توانیم صد درخت در آن بکاریم آیا سیب ترش بکاریم یا گلابی شاه میوه؟ آیا این نیرو که داریم را صرف دانش آموزان مستعد کنیم یا هر کس را بپذیریم؟»(4) به نظر او خانواده ی «خراب» باعث می شد که کار تربیتی روی بچه ها اثر نکند و نیروی مربّیان به هدر برود.

چون بکاری در زمین اصل کار تا برآید هر یکی را صد هزار

گوهر پاک بباید که شود قابل فیض ورنه هر سنگ و گلی لؤلؤ و مرجان نشود

البته ممکن بود متربّی ای هم پیدا شود که با وجود خانواده ی نامتعادل، فردی قابل قبول باشد امّا به قول خود او «نمی شد روی استثناها توقف کرد».(5) به همین خاطر علّامه در همان ابتدا، صیانت ورزشی خود را در ورودی مدرسه، به نمایش می گذاشت.

1- یادنامه استاد علّامه کرباسچیان/47.

2- توصیه های استاد/27.

3- روایت استاد/214.

4- در مکتب استاد/1/24 و 25 به علاوه بنگرید به: حدیث آرزومندی/140، یادنامه استاد علّامه کرباسچیان/47 و 48.

5- یادنامه استاد علّامه کرباسچیان/47.