تربیت آرمانی گذری بر اهداف، راهبردها و شیوه های تربیتی با الهام از سیره ی استاد علامه ی کرباسچیان و استاد روزبه(رحمهاالله) صفحه 115

یقین داشته باشیم متربّی ای که طعم لذید گناه را می چشد پیش و پس از تجربه، موضع یکسانی نسبت به آن ندارد. پیش از تجربه، باز داشتن او از گناه بسیار آسان تر است. متربّی ای را در نظر بگیرید که از هم نشینی با جنس مخالف لذّت برده، از نگاه آلوده به جنس مخالف لذّت برده، از تماس و رابطه با جنس مخالف لذّت برده و.... کندن چنین کسی از ارتباط با جنس مخالف، بسیار دشوارتر از حفظ نمودن کسی است که اساساً این طعم را نچشیده است. چشیدن طعم این ارتباط، ترک آن را برای وی بسیار دشوار می کند.

بحث ما همین است که تجربه ی این گونه امور علاقه به ارتقا یافتن و توسعه ی آن ها را بیشتر می کند نه آن که آدمی را از خود زده کند و پشتوانه ای برای ترک ایجاد نماید. بله درست است که اگر متعلم بخواهد میوه پوست کندن یاد بگیرد ناگزیر یک بار هم ناشیانه دست خود را می برد. اگر بخواهد دوچرخه سواری یاد بگیرد باید دو بار هم به زمین بخورد یا اگر بخواهد شنا یاد بگیرد ممکن است دو جرعه آب هم از گلویش پایین برود. امّا مقایسه ی این تجربه های تلخ یا تجربه های لذیذ (مثل ارتباط با جنس مخالف) قیاسی مع الفارق است. در مثالهای مذکور تجربه ی تلخ مایه ی عبرت می شود و فرد حذر دارد که دوباره به آنها مبتلا شود چون اثر محسوس آنها را بر جسم خود مشاهده می کند. امّا در سنخ دوم چنین نیست. اثر مخرب ارتباط با جنس مخالف محسوس نیست بلکه برعکس چه بسا ممکن است مطلوب هم جلوه کند. نفس اماره و شیطان هم در تزیین و توجیه این رویکرد دائماً دست به کارند. به این ترتیب «یک بار تجربه» کردن این امور نه تنها مقاومت افزایی نمی کند بلکه باعث سست تر شدن فرد می شود. نه تنها باعث حذر کردن وی نمی شود بلکه موضع دفاعی وی را آرام آرام باز می کند. با این توجّه توصیه به تجربه گرایی در مواردی از این دست، حکایت از نوعی مغالطه و بی دقتی دارد.

4-9) صیانت: مایه ی انزوا؟

گفته می شود: «به کارگیری اصل صیانت، متربّی را به گوشه گیری و انزوا از جامعه ی خود سوق می دهد. باعث می شود او با افراد کمتری ارتباط برقرار کند و کمتر در متن