تربیت آرمانی گذری بر اهداف، راهبردها و شیوه های تربیتی با الهام از سیره ی استاد علامه ی کرباسچیان و استاد روزبه(رحمهاالله) صفحه 125

به او القا می گردند. آرام آرام تقیّد به ارزش ها برای متربّی به صورت یک «ملکه» درمی آید به گونه ای که تخلف از آن تقیدها برای متربّی دشوار می نماید.

محیط فضاسازی شده دارای سه ویژگی اساسی است:

1) در این محیط مربّی کاملاً فعال و مسلط بر متربّی است. او تصمیم می گیرد که چه اطّلاعاتی به دست متربّی برسد و چه اطّلاعاتی از او مخفی بماند. اوست که برای نهادینه شدن ارزش ها زمینه چینی می کند. نقش آفرین اصلی این نمایش نامه، مربّی است.

2) در مقابل، متربّی در عین انفعال، به پذیرش ارزش ها و رفتارهای مطلوب، رضایت و رغبت دارد. جو غالب به گونه ای سامان داده می شود که او علاقه مند به پی گیری رفتارهای ارزشی است. عامل اصلی این رغبت، ارتباط تنگاتنگ عاطفی میان مربّی و متربّی است که در بخش سوم بدان خواهیم پرداخت.

3) البته رفتارهای ارزشی را باید به طور «پایدار» نهادینه کرد. لازمه ی «پایداری ارزش ها در نهاد متربّی» آن است که اوّلاً در ابتدای فرایند تربیت، ذهن وی مساله دار نشده باشد. ثانیاً هم گام با توسعه ی دایره ی فهم و تقوای متربّی، شناخت کافی در مورد ارزش ها به وی اعطا شود. ثالثاً در مراحل پایانی نهادینه سازی، مقاومت وی در قبال آفت ها و ضد ارزش ها تقویت شود به گونه ای که بتواند در برابر آن ها به صیانت درونی بپردازد.

2) ارکان فضاسازی

اشاره

فضاسازی دارای سه رکن و راهبرد بنیادین است که به توضیح هر یک می پردازیم:

1-2) رکن نخست: شناخت

اشاره

در بخش نخست کتاب به تفصیل درباره ی تعریف تربیت (نهادینه سازی ارزش ها) سخن رفت. در آن جا گفتیم که نهادینه ساختن ارزش ها دارای کفی و سقفی است که هر یک خصوصیات خود را دارا هستند. رکن نخست فضاسازی (شناخت) بسته به این دو مرحله، دو چهره ی متفاوت پیدا می کند: