تربیت آرمانی گذری بر اهداف، راهبردها و شیوه های تربیتی با الهام از سیره ی استاد علامه ی کرباسچیان و استاد روزبه(رحمهاالله) صفحه 144

1) جایگزین سازی اشتغالات مثبت

1-1) بی کاری و به خطر افتادن صیانت

«بی کاری و فراغت بیش از حد» به ضرر صیانت است. رهایی از اشتغالات باعث روی آوردن به امور بیهوده می گردد. این امور بیهوده به سرعت می توانند شکل یک ضد ارزش را پیدا کنند. چه بسا به این خاطر فرموده اند که:

إنَّ اللهَ یُبغِضُ العَبدَ النَّوّامَ الفارغَ.(1)

خداوند بنده ی پرخواب و بی کار را دشمن می دارد.

در بستر پرخوابی و بی کاری، خواهش های نفسانی، انسان را مدیریت می کند و صیانت را مخدوش می نماید. برای رهایی از این آفت باید برای اوقات بی کاری و فراغت متربّی برنامه ریزی کرد. در این اوقات می توان برنامه های ورزشی، تفریحی، فرهنگی، مهارتی و علمی را پیش بینی نمود که هر یک کارکرد ویژه ی خود را دارند.

مرحوم استاد علّامه به این نکته ی مهمّ تربیتی آگاه بود. به عنوان یک اصل کلی معتقد بود: «انرژی بچه ها باید در مدرسه و اردو صرف شود تا به مسائل انحرافی مبتلا نشوند».(2) از دیدگاه ایشان «کار و ورزش و علم، اشتغال مفیدی است که در کنار توجّه به نوع غذا، مانع ابتلای جوانان به انحراف می شود.»(3)

او می دانست که بی کاری به حال صیانت متربّی مضر است لذا هشدار می داد:

در سابق این گونه وسایلی که تصاویر نامناسبی را علناً به جوانها نشان بدهد وجود نداشت امروز که این مسائل در جامعه ما آمده چه باید کرد؟ جوان در سن بلوغ یک پارچه انرژی است و اگر محیط مناسبی نداشته باشد که به وسیله ی ورزش و شنا، انرژی خود را صرف کند آلوده می شود.(4)

1- الکافی/5/84.

2- روایت استاد/282.

3- توصیه های استاد/173.

4- در مکتب استاد/9/42 و 43.