تربیت آرمانی گذری بر اهداف، راهبردها و شیوه های تربیتی با الهام از سیره ی استاد علامه ی کرباسچیان و استاد روزبه(رحمهاالله) صفحه 151

«آموزش مستقیم» مثل آن که مربّی آیه یا حدیثی برای متربّی اش بخواهد و تحلیل کند. شعر زیبا و آموزنده ای را برای وی بخواند. داستانی آموزنده برای وی بگوید و الگویی ارزشمند را به وی معرفی کند.

«آموزش غیرمستقیم» مثل این که مربّی با فرا رسیدن هنگام نماز، گفت و گو را قطع کند و به سراغ نماز اوّل وقت برود. ارتباط قوی میان متربّی و مربّی باعث می شود که متربّی خود به خود در پی او حرکت کند. حتی ممکن است مربّی به وی نگوید «بیا به نماز برویم» امّا همین که مربّی محبوب او چنین می کند برایش آموزنده است و او را به پی گیری شیوه ی مربّی اش می کشاند.

نمونه ی دیگر آموزش غیرمستقیم این است که در گفت و گوهای غیررسمی، روی الفاظ دقّت شود، روی شوخی ها دقّت شواد. این ها برای متربّی سازنده است. مربّی می تواند به این وسیله اصل «تفکر قبل از تکلم» را حین گفت و گو به متربّی بیاموزد. می تواند به او بیاموزد که: «نباید حرف دیگری را، در میانه ی سخنش، قطع کنیم. باید در هنگامی که با دیگری سخن می گوییم با تمام رو به او بنگریم و به سخن گفتن او احترام بگذاریم.» می توان غیرمستقیم و با پیش آمدن مورد، به متربّی یاد داد که: «اگر کلام کسی را قطع می کنیم باید از او معذرت بخواهیم». این ها همه در سیره ی یک مربّی آگاه مشاهده می شود و متربّی ناخودآگاه آن ها را یاد می گیرد.

این ها مشتی از خروار دقایق رفتاری و تربیتی است که همگی در ضمن یک گفت و گوی غیررسمی قابل انتقال می باشند و بخشی از راه کارهای فضاسازی به حساب می آیند.

3) وقت گذاری ویژه

1-3) اثر وقت گذاری ویژه در فضاسازی

متربی باید حس کند برای مربّی اش مهمّ است. این امر هنگامی تحقّق می یابد که مربّی - با حفظ چارچوب ها - او را با خود به «فضاهای غیررسمی» ببرد. در این محیط ها زمینه ی تاثیرگذاری مثبت و غیرمستقیم بسیار فراهم است.