تربیت آرمانی گذری بر اهداف، راهبردها و شیوه های تربیتی با الهام از سیره ی استاد علامه ی کرباسچیان و استاد روزبه(رحمهاالله) صفحه 161

یکی از رموز موفقیت علّامه و روزبه همین ویژگی شان بود. شاگردان این دو بزرگوار از آنان «حسابی، حساب می بردند». در حالی که آنها را «به شدت دوست» داشتند و به راحتی با آنها «هم سخن» می شدند.(1) از سویی «نوای محبت و لطفشان» جان شاگردان را می ربود و از دیگر سو «هیبت و نفوذ»شان احترام برانگیز بود.(2) این ویژگیها به ظاهر متناقض، تاثیر تربیتی این دو مرد الهی را صد چندان می ساخهت در عین این که باعث زدگی و بی رغبتی متربّیانش نمی شد.

حاصل آن که: محیط تربیتی باید هم با «رجا» ممزوج گردد و هم آمیخته به «خوف» باشد. همواره باید میان این دو تعادل برقرار کرد. سنگینی کردن کفه ی رجا باعث تنزل شأن مربّی می شود. از طرفی غالب شدن فضای خوف، تقیّد به قوانین را دشوار و تحمل آن ها را تلخ می کند. قوانین را باید با پاشنه کش محبت و عاطفه جا انداخت و به قول معروف باید «با پنبه سر برید». البته در عین حال باید چراغ هشدار را برای متربّیان روشن نگه داشت؛ به گونه ای که از نقض قوانین هراس داشته باشند و با خیال راحت آن ها را هتک نکنند. حفظ جایگاه مربّی، قدرت «نه گفتن» وی را بالا می برد. لذا اگر جایی لازم شد، آن قدر قدرت دارد که با شدت عمل جلوی ضد ارزشی را بگیرد. در چنین فضایی متربّی جرات نمی کند در مقابل او بایستد و برای نقض قانون های ارزشی، در مقابل او قد علم کند. البته همان طور که پیش تر هم تذکر داده شد پافشاری بر حفظ قوانین و عدم تخطی از آن ها، باید با ملاحظه ی ظرفیت روحی متربّی باشد و ارتباط او با مربّی را مخدوش نکند.

6) ارزیابی و محاسبه

«صمیمیت در عین ابهت» نتایج تربیتی مطلوبی را در پی می آورد. یکی از این نتایج آن است که متربّی به مربّی اش اجازه ی ارزیابی خود را می دهد. اگر جایگاه مربّی در حد متربّی اش تنزل کرده باشد متربّی او را فردی مانند خود می بیند. وقتی انسان کسی را

1- یادنامه استاد روزبه /86.

2- حدیث آرزومندی/51.