تربیت آرمانی گذری بر اهداف، راهبردها و شیوه های تربیتی با الهام از سیره ی استاد علامه ی کرباسچیان و استاد روزبه(رحمهاالله) صفحه 166

می کنیم. احساس ناخوشایند بستری می سازد تا وی «قبح رفتار ضدارزشی» خود را دریابد و به تکرار و تداوم آن نپردازد.

چنین مشیتی هم در سیره ی تربیتی مرحوم استاد علّامه دیده می شد و هم در شیوه های معلّمی مرحوم استاد روزبه تماشایی بود. عصبانیت علّامه یکی از تنبیه های شدید برای دانش آموزان بود. به تعبیر یکی از همکاران ایشان:

اگر خلافی می دید برخورد جدی می کرد و اگر لازم بود فریادی هم می کشید.... تندی های ایشان در طرف تأثیر مثبت می گذاشت چون همه می دانستند که ایشان غرضی جز اصلاح ندارد.(1)

آری این تنبیه، تنبیه دلسوزانه بود. هر چند فرد مقابل را با احساسی به شدت ناخوشایند روبرو می ساخت. امّا تاثیر مثبت آن «تکرار نشدن خطا» بود.

اما درباره ی روزبه:

عکس العمل آن مرحوم در مورد رفتار بد دانش آموزان نوع دیگری بود نسبت به بی نظمی و کم کاری و تجاوز به حقوق دیگران، حساسیت فراوان داشت و این گونه موارد را به دفتر و توبیخ می کشانید.... و گناه در رفتار را به محاکمه می کشانید.... در برابر تاخیر در ورود زمان را به ثانیه بیان می کرد و به حالتی جدی و قیافه ای تند در برابر 2 دقیقه تاخیر می گفت 120 ثانیه دیرآمده ای و یک کلاس را معطل گذاشته ای.... (2)

این تندی ها و سخت گیر ها در کنار محبت های بی شائبه ی این بزرگوران، شبهه ای برای متربّی باقی نمی گذاشت که دلسوز اویند در عین آن که چنین از وی حساب می کشند.

به هر طریق در تربیت آرمانی «تنبیه» در کنار تشویق، نقش مؤثر دارد و نمی توان آن را از صحنه ی تربیت حذف کرد. هدف از تنبیه، تنبه یافتن متربّی ای است که دست به رفتار ضد ارزشی زده است تنبیه به مربّی یاری می رساند که متربّی را از تکرار

1- روایت استاد/157.

2- یادنامه استاد روزبه/86.