تربیت آرمانی گذری بر اهداف، راهبردها و شیوه های تربیتی با الهام از سیره ی استاد علامه ی کرباسچیان و استاد روزبه(رحمهاالله) صفحه 171

رویکرد، مربّی را در موضع انفعال قرار می دهد و این امکان را از او می گیرد که متربّی را به سطح انگیزه های درونی ارتقا بخشد. در این سطح مهمّ این است که متربّی بداند کار نیکویش تحویل گرفته می شود و بی پاسخ نمی ماند. شکل تشویق باید در اختیار مربّی باشد تا بتواند تنوع و تدریج را در آن ها رعایت کند.

4-8) نقش رابطه ی مربّی و متربّی در تاثیرگذاری تشویق و تنبیه

مهم این است که رابطه و پیوند وثیق میان مربّی و متربّی، همواره برقرار باشد. در زمان کودکی - به خاطر وابستگی های جسمی کودک به والدین - این ارتباط به راحتی برقرار می شود. در این برهه ایجاد احساس خوشایند یا ناخوشایند در متربّی مؤونه ی زیادی نمی برد. مکانیزم این امر در دوره ی نوجوانی و جوانی تفاوت می کند. در این وهله باید متربّی، مربّی خود را قبول داشته باشد و روی واکنش های وی حساب باز کند. این جاست که یک جمله تاثیرگذار می تواند متربّی را متوقف کند یا به او سرعت و اشتیاق بخشد. اگر رابطه ی او با مربّی اش قوی تر و پیوند روحی میان آن ها عمیق تر باشد، نیاز به بیان و اظهار چیزی هم نیست. همین که متربّی بفهمد رفتارش مورد خشنودی مربّی است به انجام آن تشویق می گردد. بالعکس ناخشنودی قلبی مربّی برای حفظ متربّی از خطا، کفایت می کند.

5-8) تشویق و تنبیه و شکار لحظه ها

همیشه تشویق و تنبیه پس از ارزیابی های زمان بر صورت نمی گیرد. گاه مربّی هشیار باید لحظه ها را شکار کند. «شکار لحظه ها» در سه عرصه بسیار کارساز است.

عرصه ی اوّل هنگامی است که می خواهیم نکته ی ظریفی یا ارزشی را به متربّی مان آموزش دهیم. وقتی موقعیتی مناسب پیش آمد باید آن آموزه را سر جای خود جانشین کرد. به قول معروف تا تنور داغ است باید نان را چسباند! فرض کنید متربّیان خود را همراه خویش به دامان صحرا برده ایم و آن ها از نعمت های طبیعت بهره برده اند. در اوج نشاط روحی می توان مفهوم «منعم بودن خداوند» را یادآورشان شد. می توان «نعمت بودن» این نعمت ها را به آن ها تذکر داد و به تشکر از منعم دعوتشان کرد.