تربیت آرمانی گذری بر اهداف، راهبردها و شیوه های تربیتی با الهام از سیره ی استاد علامه ی کرباسچیان و استاد روزبه(رحمهاالله) صفحه 172

عرصه ی دوم وقتی است که متربّی را بر سر دو راهی ها می بینیم. لحظه ای که متربّی بر سر دو راهی قرار گرفته یک لحظه ی طلایی و در عین حال خطرزاست. مربّی هشیار آن لحظه را شکار می کند تا بتواند متربّی را به انتخاب صحیح براند. این جاست که «هشدار دادن ها» نقش مؤثّری پیدا می کند.

عرصه ی سوم شکار لحظه ها در همین تشویق و تنبیه هاست. گاه لازم است که عکس العمل تشویقی و تنبیهی بلافاصله پس از عمل نیک و بد ارائه شود. باید از این لحظات حسن استفاده را کرد. بهره بردن از تشویق و تنبیه با این رویکرد، تأثیرگذاری آن را بالا می برد. متربّی نتیجه ی رفتار خود را بلافاصله می بیند. این امر باعث می شود از یک طرف احتمال تکرار یک رفتار مثبت افزایش یابد و از طرف دیگر احتمال تکرار یک رفتار ضدارزشی تا حد زیادی کاهش پیدا کند.

9) تکرار و تمرین

هر ارزشی که با روش های مختلف به متربّی آموخته می شود برای نهادینه شدن نیازمند تمرین و تکرار است. در غیر این صورت ارزش ها رنگ می بازند و ممکن است پایدار نشوند. تکرار و تمرین می تواند با هماهنگی نهادهای مختلف تربیت (مثل خانه و مدرسه) در محیط های گوناگون پی گیری شود. نباید تصور کرد که یک بار یا حتی چند بار گفتن و عمل کردن، متربّی را از تکرار یک ارزش بی نیاز می کند؛ چون برای ما مهمّ است که آن رفتار مثبت پایدار شود. البته توجّه به این نکته نیز خوب است که تکرارها ملال آور نباشند. برای بیان یک ارزش می توان شکل های مختلف تعریف کرد. می توان فضای رغبت آوری را به وجود آورد که متربّی به تکرار آن ارزش، علاقه نشان دهد؛ به جای آن که از تکرار آن ملول گردد.(1) تشویق متربّی به انحای مختلف،

1- علاقمندان مشی تربیتی علّامه و شاگردان محضر او، به یاد دارند که در شاخصه های اصلی تربیت وی تکرار و تمرین جایگاهی ویژه داشت. مسائلی مثل «حق الناس» یا «بی ارزشی دنیا» یا «بقای روح» همواره در مناسبت های گوناگون و به شیوه های مختلف یادآوری می شد. به گونه ی که در نهاد متربّیان علّامه حک می گردید و زدوده نمی گشت. یکی از فارغ التحصیلان خارج رفته می گفت: «آقای علّامه آن قدر بر مسأله ی روح و خوف از محضر خدا برای ما تکیه و تأکید کرده بود که حتی اگر می خواستیم گناهی هم کنیم زنگ آن موعظه ها را در گوش جان حس می کردیم و گناه برایمان مزه ای تلخ پیدا کرده بود.»