تربیت آرمانی گذری بر اهداف، راهبردها و شیوه های تربیتی با الهام از سیره ی استاد علامه ی کرباسچیان و استاد روزبه(رحمهاالله) صفحه 181

سخن در این است که گاه باید مربّی با مبالغه در بیان ضررها و زیان های یک ضد ارزش، متربّی اش را از عواقب آن بترساند. این «ترس و هراس» مانع مهمی بر سر تمایلات ضد ارزشی است و جذابیت شهوی آن ها را تا حد زیادی کاهش می دهد. البته می پذیریم که اثراین شیوه شاید در دراز مدت کم رنگ شود؛ خصوصاً اگر مربّی خطر را بزرگ تر از آن چه واقعاً هست ارائه کرده باشد. امّا مهم این است که این روش سبب می شود متربّی از برهه های خطر آفرین خاصی با صحت و سلامت بگذرد و بر خود تسلط داشته باشد.

به مرور باید متربّی را با واقعیت امر آشنا ساخت و به وی اطّلاع رسانی عمیق تری کرد. این امر، تقیّد او را پر رنگ تر می کند. خصوصاً وقتی انگیزه های درونی متربّی تقویت گردد این آگاهی ها بیشتر قابل تعمیق خواهد بود. با افزایش بینش و تقوای متربّی، بازدارندگی «مبالغه» جای خود را به بازدارندگی واقع گرایانه ای خواهد داد که حاصل بینتش عمیق متربّی نسبت به زشتی گناهان است.

تکنیک «مبالغه» را می توان در تشویق نسبت به ارزش ها نیز به کار گرفت. مربّی هشیار می تواند به عنوان یک روش، رفتار ارزشی متربّی اش را بزرگ جلوه دهد و با آب و تاب از آن تعریف و تمجید کند. این شیوه از یک طرف در متربّی نیکوکار ایجاد غرور و افتخار می کند و باعث تداوم رفتار ارزشی اش می شود. از طرف دیگر نیز در سایر متربّیان ایجاد رغبت می نماید و برای پی گیری رفتار ارزشی، به آن ها انگیزه ی وی می دهد.

البته مبالغه در تبیین قبح ضد ارزش ها، در قالب «پیش گیری» قابل توصیه است؛ نه آن که به عنوان «عکس العمل در برابر رفتار ضد ارزشی متربّی»، قابل طرح باشد. باید پیش از مطرح شدن زمینه ی ضد ارزش ها، جو سنگینی ساخت به طوری که متربّی فکر رفتن به سوی ضد ارزش را هم نکند. طیفی از رفتارهای ضدارزشی نزد متدینان بزرگ سال همین حالت را دارند. این اعمال چنان بد شمرده می شوند که افراد به طور طبیعی به سمت آن ها نمی روند و فکر ابتلا به آن ها را هم به سر راه نمی دهند. لذا در معرض آن ها نیستند و برای اجتناب از این ضد ارزش ها نیز انرژی زیادی صرف