تربیت آرمانی گذری بر اهداف، راهبردها و شیوه های تربیتی با الهام از سیره ی استاد علامه ی کرباسچیان و استاد روزبه(رحمهاالله) صفحه 188

15) ملازمت و اشراف

1-15) اصل حفظ ارتباط

حفظ و تداوم رابطه ی مؤثر میان مربّی و متربّی یک «اصل» است. به تعبیر دیگر این رابطه ی وثیق و به هم تنیده، هیچ گاه نباید از هم گسسته شود. این بدان خاطر است که اصولاً حیات فرایند تربیت، به حفظ این ارتباط بستگی دارد. اگر رابطه ی مربّی و متربّی به هم بریزد رگ حیات تربیت قطع شده است. چون امکان هرگونه ماتوری برای تامین هدف تربیت از بین می رود. بر این اساس همواره باید از این ارتباط دو طرفه مانند یک گوهر ارزشمند حفاظت کرد و نگذاشت که آفتی آن را خدشه دار کند یا بشکند.

یکی از رفتارهایی که به خدشه دار شدن این رابطه می انجامد، درگیر شدن های بی مورد با متربّی است که به قول معروف از آن به «گیر دادن های بی مورد» تعبیر می شود. مربّی هشیار می داند که نباید خود را در جایگاه بازجو و متربّی را در جایگاه متهم قرار دهد، چون این امر رابطه ی آن ها را تضعیف می کند. یکی از مظاهر تضعیف این رابطه، برانگیخته شدن روحیه ی «لجاجت» در متربّی است. امیرمؤمنان (علیه السلام) می فرمایند:

اَلإ فراطُ فِی المَلامَهِ یَشُبُّ نارَ اللَّجاجَهِ.(1)

زیاده روی در سرزنش، آتش لجاجت را برمی افروزد.

مواجه کردن دائمی متربّی با «چرا»ها، ممکن است خدای نکرده باعث انزجار متربّی از مربّی شود و لجاجت وی را برانگیزد. «حساب کشیدن»های بی مورد، این رابطه را کم رنگ می کند و از میان می برد. لازمه ی اشراف بر کار متربّی این نیست که وی را قدم به قدم و مستقیماً مؤاخذه کنیم. این امر رابطه ی عاطفی دو طرفه را شکننده می کند و نهایتاً سبب می شود همین ملازمت و اشراف از میان برود.

1- غررالحکم/ ح4507.