تربیت آرمانی گذری بر اهداف، راهبردها و شیوه های تربیتی با الهام از سیره ی استاد علامه ی کرباسچیان و استاد روزبه(رحمهاالله) صفحه 202

باید احساس عزت ایمانی و شرافت عقلانی را مرتباً به متربّی تزریق کرد. این امر سبب می شود «حیای او در برابر خودش» تقویت شود. با چنین نگرشی، او عقل و ایمان را به عنوان دو ناظر شریف و محترم نفسانی خود می بیند و از آلودن این گوهرها به ناچیزها و پوچ ها، حیا می کند.

در رتبه اوّل شرافت نفسانی سبب می شود که فرد از گناه دور شود و خویش را از آلایش ها حفاظت کند.

در رتبه ای فراتر او حتی پرداختن افراطی به مباح دنیا را هم دون شأن بهشتی خود می داند. امور فانی برای او بی ارزش و ناچیز می شود و دنیا درنظرش کوچک و حقیر می گردد.

علامه ی علوی، مصرانه بر مضامین اینچنینی روایات اهل بیت (علیهم السلام) اصرار می ورزید و به کف آوردن این ارزشها را توصیه می کرد:

فَلتَکُنِ الدُّنیا فی أعیُنِکُم أصغَرَ مِن حُثالَهِ القَرَظِ وَ قُراضَهِ الجَلَمِ.(1)

باید دنیا در نظر شما از برگ های خرد شده ی درخت سلم و خرده های پشم گوسفند [که از قیچی می ریزد] پست تر باشد.

تنها زهد و ساده زیستی و اکتفا کردن به حداقل بهره مندی از تمتعات دنیاست که موجب آزادی و آزادگی می شود. هر چیزی که آدمی را به غیر خدا مشغول می کند مخالف زهد است.(2)

«کرامت نفس» در رتبه ی اوّل کارکرد صیانتی دارد. باعث می شود انسان از محرک ها استقبال نکند و بهره وری های شهوانی حرام را با عزت خود در تناقض ببیند. به همین خاطر طرف آنها نمی رود و زمینه ی لغزش در مرداب گناه را به دست خود فراهم نمی کند چون از «خود شریف» خویش حیا می نماید.

در رتبه ی دوم کرامت نفس کارکرد ایجابی دارد یعنی ارزش عقلانی - وحیانی

1- نهج البلاغه خ32.

2- توصیه های استاد/53.