تربیت آرمانی گذری بر اهداف، راهبردها و شیوه های تربیتی با الهام از سیره ی استاد علامه ی کرباسچیان و استاد روزبه(رحمهاالله) صفحه 248

به علاوه متربّی آن ها را در قالب یک دسته «قراردادها» می نگرد. به تعبیر دیگر فهمی نسبت به حسن ذاتی ارزش ها و آداب ندارد و صرفاً به صورت بیرونی (بدون ریشه ی ادراک درونی) آن ها را فرا می گیرد. ملاک او در سنین هفت سال اول، تشویق ها و تنبیه هاست. اخم ها و لبخندها هستند که وی را از انجام کاری باز می دارند یا به کاری ترغیب می کنند. لذا در این سنین ادراک عقلانی نسبت به یک ارزش، منتفی است امّا در هفت سال دوم متربّی تفاوتی جوهری می کند. به سن تمیز می رسد، سن عقلانیتش آغاز می گردد و ادراکش رشد می کند. به همین خاطر قابلیت پذیرش آموزش مستقیم ارزش ها در او ازدیاد می یابد و در کنار آن، پذیرشش نسبت به القائات و آموزش ها، از سر فهم و کشف شکل می گیرد.(1)

او می فهمد که احترام به والدین خوب است، می فهمد که بی حیایی بد است و.... . مربّی هشیار از این زمینه ی معرفتی بهره می گیرد برای آن که آداب عقلانی را در جان متربّی اش نهادینه کند. اگر این فرایند با موفقیت طی شود می توان در پایان هفت سال دوم، متربّی مؤدبی را داشت که آداب مختلف، ملکه ی وی شده است؛ هم حسن آن ها را درک می کند و هم تقیّد عملی به آن ها دارد.

با توجّه به اهمیت و گستردگی وسیع آداب، طی عناوینی چند به کاوش پیرامون مفهوم، مصادیق و روابط آن با سایر مؤلفه های تربیت عقلانی می پردازیم به امید آن که بتوانیم در پرتو روایات اهل بیت (علیهم السلام) توشه ای در راه تربیت ارزش مدار فرزندانمان برداریم.

1- توجّه شود که در کل این کتاب منظور ما از «القا و تلقین» ساختن فضا و سامان دادن جوی است که پذیرش و تقیّد به ارزشها و اجتنماب از ضد ارزشها در آن تسهیل می شود و با چالش مواجه نمی گردد. در وهله های نخست فرایند تربیت، این تسهیل با بهره گیری از عواطف و احساس متربّی شکل می گیرد ولی البته به موازات رشد عقلانی و ایمانی وی حتماً باید عنصر شناخت و فهم و کشف را در وی تقویت نمود.