تربیت آرمانی گذری بر اهداف، راهبردها و شیوه های تربیتی با الهام از سیره ی استاد علامه ی کرباسچیان و استاد روزبه(رحمهاالله) صفحه 259

لذا کسانی که به تربیت عقلانی فرزندشان می اندیشند ادب آموزی او را در اولویت قرار می دهند.

2-2-2) ادب بر مبنای معرفت وحیانی

دومین ریشه ی معرفتی ادب عقلانی، معرفت های وحیانی است. چنان که رفت ادب کردن در برابر یک فرد یا مکان یا زمان، وابسته به این است که انسان حق یا شأن ویژه ای را برای آن دریابد. گاه انسان، به سبب محدود بودن قلمرو عقلانی اش، نیازمند معلّم وحیانی است که این حقوق را به او معرفی کند یا آن شأن و جایگاه ویژه را تبیین نماید. به طور مثال شأن و جایگاه زمانی مثل شب جمعه یا شب های قدر به صرف شناخت عقلانی قابل دریافت نیست. آگاهی از منزلت والای مسجد یا حرم معصومین (علیهم السلام) نیازمند به تعلیم معلمان وحی است. به آموزه های وحیانی نیازمندیم تا دریابیم هر چیز که به داشتنش می نازیم را به صدقه سر پدرمان به ما بخشیده اند. تعلیم وحی است که به ما می گوید: پدر «ریشه ی تمام نعمت ها»یی است که خداوند عطایمان فرموده است.(1)

این گونه، معرفت های وحیانی، زمینه ی تقیّد افزون تر به ادب در برابر صاحبان حق و شأن را فراهم می کنند. البته اعطا شدن معرفت از سوی خداوند، همیشه وابسته به تعلم نیست. گاه خداوند متعال بدون واسطه ی تعلم در محضر آموزگاران، معرفتی را نصیب انسان می کند. این معرفت، زمینه ساز پای بندی عمیق انسان به ادب عقلانی می شود. در رتبه ی اول، ادب بندگی می تواند با تابش نور معرفت الله در جان انسان، وسعت بیشتری پیدا کند.

به طور مثال ممکن است خداوند، معرفت عمیقی نسبت به نعمت های بی شمار خود به انسان عطا کند و به انسان بفهماند که هر چه دارد را بی استحقاق به دست آورده و همه ی داشته هایش فضل خدا هستند. در عین حال ممکن است به او بفهماند که در برابر هر یک از این نعمت ها باید شکرگزار باشد. نیز ممکن است خداوند برای

1- من لا یحضره الفقیه/2/621.