تربیت آرمانی گذری بر اهداف، راهبردها و شیوه های تربیتی با الهام از سیره ی استاد علامه ی کرباسچیان و استاد روزبه(رحمهاالله) صفحه 276

«ظرفیت» متربّی توجّه ویژه داشت. اساساً ظرفیت های متربّیان یکسان نیست. برخی متربّیان روحیه ی شکننده و حساس دارند. برخی دیگر خون سرد هستند و دیرتر تحت تأثیر قرار می گیرند. حفظ رفاقت با گروه اوّل دشوارتر است. با چنین افرادی باید ظرافت های بیشتری را رعایت کرد چون ممکن است به راحتی از دست مربّی بلغزند و از او ببرند. امّا کار با گروه دوم ساده تر است. چه بسا مربّی، برخورد تندی هم با آن ها داشته باشد امّا می داند که این باعث بریدن و گسستشان نمی شود. در برخورد با گروه اوّل امّا نمی توان چنین اطمینانی داشت.

نکته ی چهارم: لازمه ی صداقت میان مربّی و متربّی آن نیست که این دو «هم سطح» یکدیگر قرار بگیرند. گاه این تلقی نادرست پیش می آید که اگر مربّی با متربّی رفیق است یعنی هم پایه و هم وزن اوست. این نوع دوستی، یک رفاقت هم عرض است. در چنین مدلی مربّی و متربّی هم ارز یکدیگر نیز قرار می گیرند گویی مربّی، هم سن متربّی خود است. در چنین رفاقتی هیچ حریمی برای مربّی در نظر گرفته نمی شود لذا هیچ ابهت و حرمتی هم نزد متربّی برای وی باقی نمی ماند. این نوع ارتباط یک ارتباط مؤثر نیست چون توانایی اشراف و نظارت را از مربّی می گیرد. به علاوه وقتی متربّی، مربّی را هم سطح و هم وزن خود دید به الگو گرفتن از وی و مشورت با وی تمایلی پیدا نمی کند. وی را تکیه گاه مناسبی برای خود نمی بیند بلکه فقط با وی رفاقت می کند.

حالت ایده آل وقتی است که هم رفاقت و دوستی دو طرفه برقرار باشد و هم ابهت و حرمت مربّی حفظ شود. لذا می توان به جای رفاقت عرضی به رفاقت طولی اندیشید. در این مدل، مرتبت و شأن والای مربّی در جای خود تثبیت می شود. در عین حال مربّی با متربّی خود رفیق است و رابطه ی عاطفی دو طرفه میانشان برقرار می باشد. مهم این است که متربّی به صداقت، مهربانی و خیرخواهی مربّی اش اطمینان پیدا کند. این جاسیت که هم با وی پیوند عاطفی می یابد و هم وی را در مکانتی والاتر از خود می پذیرد. متربّی در شرایط ایده آل، باور می کند که اگر نزد مربّی خود آمد خیر نصیبش می شود. به علاوه او را نسبت به خود مهربان می بیند و همواره دوست می دارد که نزد او عزیز باشد.