تربیت آرمانی گذری بر اهداف، راهبردها و شیوه های تربیتی با الهام از سیره ی استاد علامه ی کرباسچیان و استاد روزبه(رحمهاالله) صفحه 37

در روایت شریف نبوی - که در ابتدای این عنوان ذکر شد - نیز همین ظرافت مورد تأکید قرار گرفته است. ابتدا مربّی را دعوت به «عمل نیکو» کرده اند و در رتبه ی بعد او را به «تذکر» فرا خوانده اند. این نشان می دهد که تربیت براساس رفتار، مقدم بر تربیت گفتار محور است.

نکته ی دوم «تأدیب» متربّی بر «طاعت خدا» در روایت شریف به عنوان راهکار بازداشتن او از عذاب اخروی تلقی شده است. «طاعت الهی» مصادیق مختلفی دارد که در عناوین پیشین مورد بحث قرار گرفت امّا یکی ازمصادیق بسیار مهمّ طاعت الهی،این است که متربّی ما اهل «مکارم اخلاق» شود. مکارم اخلاق می توانند در دو عرصه ی «اخلاق فردی» و «اخلاق اجتماعی» قابل طرح و بحث باشند. در ادامه قدری پیرامون عناوین و مصادیق این دو عرصه سخن خواهیم گفت:

1-4) اخلاق اجتماعی

* صداقت و امانت داری

ملاک ارزشمندی انسان ها در نزد خداوند، تنها تقیّد آنها به احکام جوارحی نیست. درست است که مربّیان وظیفه دارند احکام عبادی را به متربّی بیاموزند و آنها را به پای بندی نسبت به این احکام عادت دهند؛ درست است که باید متربّی خود را اهل رکوع و سجود و تهجد بار بیاوریم؛ امّا در کنار این، باید ارزشهای بنیادین اخلاق را هم در وجود متربّی مان بکاریم و بشکفانیم. امام صادق(علیه السلام) می فرمایند:

به رکوع و سجده فرد نگاه نکنید (آن را ملاک ارزیابی فرد ندانید) چرا که چه بسا این چیزی است که فرد به آن عادت کرده و اگر ترکش گوید از آن وحشت دارد. لکن به راستگویی و امانتداری وی بنگرید.(1)

متربّی نمازخوانی که به دروغزنی و تضییع امانت های مردم روی آورده است، دست کم در مسیر طاعت خدا عقب ماده و به آرمان تربیت نزدیک نمی شود؛ اگر نگوییم که از آن منحرف گشته است.

1- الکافی/2/105.