تربیت آرمانی گذری بر اهداف، راهبردها و شیوه های تربیتی با الهام از سیره ی استاد علامه ی کرباسچیان و استاد روزبه(رحمهاالله) صفحه 42

2-4) اخلاق فردی

* شرح صدر

در مکتب علامه ی سترگ «شرح صدر» نعمتی بسیار بزرگ تلقی می شد. اینکه انسان صاحب روح بزرگ و به اصطلاح پرظرفیت باشد یک ارزش است و هر که در این کمال پیش تر باشد والاتر است.(1) مرحوم استاد همواره از سیّدعلما مرحوم آقای بروجردی مثال می آورد که: «شخصی می گفت شصت سال با مرحوم بروجردی معاشر بودم اصلاً حوادث در ایشان اثر نمی کرد»(2) با استفهام انکاری می گفت «آیا کسی که خدا شرح صدر به او عطا کرده مثل کسی است که سینه اش تنگ است و از مختصر ناملایمی از جا به در می رود؟ انسان پرظرفیت که در همه حال یکسان و مانند کوه در مقابل حوادث مقاوم است، چه چیز ندارد؟»(3) و وعده می داد که «افراد پر ظرفیت هم دنیا دارند و هم آخرت و افراد کم ظرفیت نه دنیا دارند و نه آخرت» متربّی ای که - به تعبیر علّامه - «دچار شتابزدگی روحی نیست و متانت روحی دارد»(4) در برابر حوادث مقاوم است و خود را به راحتی نمی بازد. این حالت ایده آل سبب می شود هم صبر او در برابر مصائب و حوادث بالا برود و هم نسبت به دنیا بی رغبت باشد و تلخ و شیرین دنیا او را دچار تزلزل و تحول ننماید.

* صبر و شکر

به تصریح روایات، ایمان دو نصف است نصفی از آن در صبر و نصف دیگر در شکر.(5) شرح صدر و پرظرفیتی متربّی آرمانی سبب می شود که در برابر مصائب صبور باشد و امتحان های الهی وی را در ایمانش متزلزل نکند. «صبر در برابر معصیت» و

1- چنانکه امیرمؤمنان (علیه السلام) به جناب کمیل می فرمایند: به درستی که قلب ها ظرفهایی هستند و بهترین آنها پرظرفیت ترین آنهاست. (تحف العقول/169)

2- رسائل استاد/28.

3- رسائل استاد/30.

4- همان.

5- بحارالانوار/77/153.