تربیت آرمانی گذری بر اهداف، راهبردها و شیوه های تربیتی با الهام از سیره ی استاد علامه ی کرباسچیان و استاد روزبه(رحمهاالله) صفحه 51

اولاً فهمیده چیزی که بدان تقیّد دارد یک ارزش است. به علاوه، براساس انتخاب و رضایت، به این ارزش، باور عمیق پیدا کرده است.

ثانیاً از منطق ارزش بودن این ارزش، با خبر است. به تعبیر دیگر، اگر کسی از او بپرسد: «چرا به چنین رفتاری پای بند شده ای؟»، می تواند برای یک رفتار خود دلیل بیاورد.

توجّه شود! توان استدلال از این جهت نیست که فرد می تواند از حکمت امور تعبدی پرده بردارد. به طور مثال اگر از یک پسر جوان - که درگیر و دار غلیان شهوی از نگاه نامحرم پرهیز می کند - بپرسیم «چرا هنگام رویارویی با نامحرمان سر به زیر می افکنی؟» خواهد گفت: «چشم فرو افکندن در برابر نامحرم حکم خداست / فرمان خدا لازم الاجرا است. پس نگاه نکردن به نامحرم لازم الاجراست» ممکن است او بتواند فوایدی برای این «نگاه نکردن» خود بیان کند، امّا چون از حکمت جعل این حکم با خبر نیست رو به تعبد می آورد و آن را با استدلال عقلی می پذیرد.

او به چنان رشد عقلانی رسیده که «لزوم عبودیت» در برابر منعم خود را ادراک می کند. او عبد بودن خود و مولویت پروردگارش را پذیرفته و خود را عقلاً ملزم به رعایت آداب بندگی می داند. به این ترتیب، مستدل بودن باورها و رفتارهای چنین کسی، از دریافت های عقلانی روشن وی، ناشی شده است.

ثالثاً واضح است که چنین کسی در برابر گزینه های متناقض، موضع مخالف دارد و آن ها را عقلاً مردود می شمارد. این گزینه ها در برابر وی قرار دارند و حتی ممکن است او را به چالش بکشند. امّا او از این چالش، سر به سلامت می برد؛ چون تقوایی قوی و عقلی بارور را به عنوان پشتوانه های استوار به همراه دارد. چنین کسی در برابر گزینه ی بی حجابی موضع می گیرد و حاضر نیست به هیچ قیمتی تسلیم آن شود. حتی، در درجات بالای ایمانی، حاضر است سختی های زیادی را تحمل کند تا حجابش از دست نرود. ممکن است بی حجابی برای وی راحتی و آسایش موقتی به همراه داشته باشد امّا او می داند که این آسایش گذاری دنیوی، به تحمل عذا دردناک آخرت نمی ارزد. خوف از عقاب پروردگار متعال، او را به شدت از انجام گناه برحذر می دارد. پس به خود اجازه ی هیچ گونه اهمال و سستی در این امر را نمی دهد.