تربیت آرمانی گذری بر اهداف، راهبردها و شیوه های تربیتی با الهام از سیره ی استاد علامه ی کرباسچیان و استاد روزبه(رحمهاالله) صفحه 52

از این بالاتر، شرم و حیای وی از خدا، به وی اجازه ی مخالفت با شرع را نمی دهد. عقل باور او، سرباز زدن از امر خداوند را از «زشت ترین مصادیق بی حیایی» می داند.

به این ترتیب، تقیّد مختارانه ی چنین کسی، در عین رضامندی صورت می گیرد. در مقابل، در قبال نافرمانی و سرباز زدن از ارزش ها، با کمال نفرت و دل زدگی برخورد می کند.

2-2-1) کف (حدّاقل) نهادینه شدن

این حدّاقل در سال های ابتدایی روند تربیت، قابل دست یابی است. در این رتبه وضعیت مطلوب متربّی دارای دو شاخص ی اساسی است.

اولاً متربّی، در اثر آموزش ها و فضا سازی های مربّی، «ارزش بودن» ارزشی که به آن مقید است را «می داند». به تعبیر دیگر، تقیّد خارجی او، ناشی از علم و آگاهی است. ممکن است دانستن و تصدیق این ارزش، حاصل فضای مثبت تربیتی وی باشد. حتی ممکن است به خاطر تقلید از بزرگ سالان یا از سر علاقه به آنان، به این ارزش ها پای بند باشد ولی همین که «می داند» این ارزش، نیکوست و «باید» به آن ملتزم بود، حدّاقلی از معرفت را برای وی فراهم می کند.

ثانیاً متربّی، خود، عمل به این دانسته ی خویش را «انتخاب» می کند. پای بندی او به ارزش، نتیجه ی جبر و زور نیست. او با انتخابی آگاهانه و از سر حریت، این تقیّد را بر می گزیند و از این گزینش خود رضایت کامل دارد.

ارائه ی مثالی در این زمینه، منظور ما را روشن تر می کند. دختر تازه بالغی را در نظر بگیرید که تازه می خواهد به پوشیدن چادر عادت کند. او دیده که مادر و خواهر بزرگ ترش هنگام روبه رو شدن با نامحرم چادر به سر می کنند. در عین حال به آن ها، وابستگی و علاقه ی شدید دارد. فضای خانه به صورتی است که عملاً به او، «خوب بودن» پوشیدن چادر و «بد بودن» رها کردن آن را القا می کند.

در این حالت او «می داند» که پوشیدن چادر نیکوست امّا فهم او از این نیکویی، با فهم خانم بالغ و فهیمی که پیش از این درباره اش سخن رفت، بسیار متفاوت است.