تربیت آرمانی گذری بر اهداف، راهبردها و شیوه های تربیتی با الهام از سیره ی استاد علامه ی کرباسچیان و استاد روزبه(رحمهاالله) صفحه 64

کرده که همه ی انسان ها را به وادی گمراهی بکشاند.(1) به همین جهت همان طور که باید از شر نفس اماره به خداوند پناهنده شد، لازم است که انسان خود را در حصن حمایت خدا(2) و اولیای خدا(3) وارد کند وگرنه پایش در مسیر بندگی می لغزد.

روی آوردن به صیانت، اقدام به همان کاری است که از ما برمی آید. این گام را باید پیش گذاشت و در عین حال آگاه بود که پیگیری این راهبرد فقط احتمال آفت پذیری را پایین می آورد. تأکید می کنیم که صیانت ورزی وظیفه ی مربّیان تربیتی است. امّا در عین حال همواره ممکن است هوای نفس و شیطان انسان را فریب دهند و او را جذب فریب های خود کنند. به همین خاطر در کنار اقدام های عملی در مسیر صیانت، باید همواره از خداوند و اولیای برگزیده ی او مدد طلبید.

2) شهوت: مهمّ ترین حجاب عقل

نفس اماره و شیطان برای بدبخت کردن انسان، ابزار مهمّی در دست دارند. این ابزار تمایلات و شهواتی است که انسان به طور غریزی به سوی آنها کشش دارد.

انسان از یک طرف به طور طبیعی به بهره وری های دنیوی تمایل شدید داردو از طرف دیگر خداوند متعال با موهبت کردن عقل، ابزاری را در اختیار انسان قرار داده که به این کشش ها قید بزند و آن را در محدوده ی رضا و سخط الهی مهار کند. به این ترتیب در درون انسان عرصه ی جدال و میدان نبردی میان عقل و شهوت برقرار است که هر یک از این دو پیروز شوند انسان در پی آن به راه می افتد. امیرمؤمنان (علیه السلام) می فرمایند:

عقل، فرمانده ی لشکر رحمان و هوی، امیر سپاه شیطان است و نفس میان آن دو در کشمکش است. پس هر کدام از آن دو غلبه یافت [نفس انسان] در سمت او خواهد بود.(4)

1- حجر/39.

2- قرآن کریم دستور چنین پناهندگی را به اهل ایمان داده است. فصلت/36- اعراف/200.

3- امیرمؤمنان (علیه السلام) در وصیت خود به جناب کمیل، تنها کسانی را نجات یافته از شر ابلیس می دانند که به دژ استوار اهل بیت (علیهم السلام) پناهنده شوند (بحارالانوار/77/274)

4- غررالحکم، ح304.