تربیت آرمانی گذری بر اهداف، راهبردها و شیوه های تربیتی با الهام از سیره ی استاد علامه ی کرباسچیان و استاد روزبه(رحمهاالله) صفحه 76

آلودگی ها(1) را به روی خود باز بگذارد و در عین حال، آلوده نشود».

در این جا توجّه کسانی را جلب می کنیم که در طرح های تربیتی مدرن به دنبال «خودکنترلی» هستند. خود کنترلی به معنای صحیح آن، همان تقواست. فرد متقی ملکه ای دارد که با آن می تواند به خواسته های دل خود مهار بزند و آن ها را کنترل کند. این غایت جز با صیانت به دست نمی آید.

حاصل آنکه «مقاومت در برابر واردات» به سد کردن راه آنهاست نه اینکه تلقی کنیم می شود در دل را به روی آنها گشود و سیل آنها را به سوی خود روانه کرد و در عین حال در برابر آنها سد ساخت. کسی در برابر آفات مقاوم تر است که نسبت به آنها گریزان تر باشد. استقبال از محرک ها نتیجه ای جز شکستن مقاومت ندارد.

5) مهمّ ترین عوامل تأثیرگذار در صیانت

اشاره

در بخش نخست از این مکتوب به طور تفصیلی درباره ی تعریف نهادینه شدن ارزش ها سخن گفته شد. گفت و گو در این بود که نهادینه شدن ارزش ها کفی و سقفی، حداقل و حداکثری دارد. حداقل آن این است که متربی «ارزش بودن» یک ارزش را بفهمد؛ آن را از سر رضایت و محبت، انتخاب کند و تقیّد عملی به آن داشته باشد. در سقف نهادینگی، علاوه بر این ها متربّی از چرایی تقیّد و تعبد خود نیز آگاه است و می تواند از منطق آن دفاع کند. صیانت متربّی نیز همگام با این پروسه ی نهادینه شدن ارزش ها، پیش می رود.

در کف این صیانت، والدین و مربّیان هستند که متربّی را نسبت به تحریکات محیطی صیانت می کنند. او را از معرض آلودگی ها دور نگه می دارند و تا حد امکان در فضایی آمیخته با رضایت و محبت، محدودش می کنند. امّا در سقف صیانت (مراحل مطلوب آن که خود طیف بردار است)، متربّی آن قدر به رشد عقلی و تقوایی دست یافته

1- توجّه شود که مصداق «آلودگی» را معیارهای عقل و شرع معین می کند. ممکن است در برخی نگرش ها، یک نگاه حرام چندان فساد انگیز تلقی نشود امّا وقتی شرع ملاک قرار گیرد، یک نگاه حرام قطعاً مصداق آلودگی به فساد دانسته می شود. «شرع محوری» متربّی باعث می شود حساسیت او نسبت به آلودگی ها بالاتر رود و با دقّت بیشتری به غربال ورودی های دل خود بپردازد.