تربیت آرمانی گذری بر اهداف، راهبردها و شیوه های تربیتی با الهام از سیره ی استاد علامه ی کرباسچیان و استاد روزبه(رحمهاالله) صفحه 83

وقتی زلیخا با یوسف رو به رو می شود، جمله ای می گوید که نشان از اقرار وی به معصیت دارد:

سپاس خدای را که بندگان را به خاطر اطاعتش [در زمره ی] پادشاهان قرار داد و پادشاهان را به خاطر معصیت [در زمره ی] بندگان [و فرودستان] قرار داد.(1)

این جمله به صراحت، حاکی از آن است که زلیخا از کرده های خود پشیمان بوده و آن ها را معصیت خدا می دانسته است.

براساس روایت تاریخی دیگری زلیخا، خود را به خاطر زشتی های بسیارش مأیوس از قبول توبه اش معرفی می کند؛ امّا حضرت یوسف (علیه السلام) او را به رحمت خدا امیدوار می کنند و به جدیت و تلاش در طاعت، پیش از رسیدن مرگ، فرا می خوانند.(2)

در نهایت، بنا به بعضی نقل های تاریخی، حضرت یوسف از خدا جوانی وی را می طلبند و بعد با وی ازدواج می کنند. توجّه کنیم مقدمات این ازدواج چیست؟

اولاً، زلیخا رفتارهای عفیفانه ی یوسف را تحسین می کند و او را فردی خداترس می شناسد.

ثانیاً، رفتار خود را معصیت خداوند می داند.

ثالثاً، یوسف در مواجهه با او، وی را به توبه از کرده هایش فرا می خواند و از او می خواهد که دل و عملش را پاک کند.

این ها می رساند که زلیخا در عشق مجازی به یوسف، راه را به اشتباه پیموده بود. او مجوز نداشته که هوس ورزی کند، نظر بازی نماید و آلودگی خود را ادامه دهد؛ امّا چنین می کرده است. پس چنین نبوده که عشق مجازی و آلودگی او به گناه، وی را به یوسف برساند. او از راهی که آمده بود باز می گردد. توبه می کند تا دوری اش از خدا جبران شود. پس مسلماً او با عشق به یوسف، روی پل رسیدن به عشق حقیقی حرکت نمی کرده بلکه با هر گام در این عشق، فرسنگ ها از عنایت الهی دور می شده است. در

1- امالی طوسی/456. شبیه همین روایت در علل الشرایع/1/456.

2- امالی صدوق/4.