تربیت آرمانی گذری بر اهداف، راهبردها و شیوه های تربیتی با الهام از سیره ی استاد علامه ی کرباسچیان و استاد روزبه(رحمهاالله) صفحه 86

استَفادَتکَ وَ لَم تَقدِر عَلی مُقاوَمَتِها.(1)

بر شهوت غلبه کن پیش از قوت درندگی اش. چرا که اگر شهوت [بر تو] قدرت یابد [و مسلط شود] تو را مالک می شود و از تو بهره می جوید و تو [دیگر] نمی توانی در برابرش ایستادگی کنی.

نکته ی مهمّ در روایت شریف توجّه دادن به ویژگی اساسی شهوت است. در بیان امیر کلام (علیه اسلام) از این ویژگی مهمّ با تعبیر «ضراوه» یاد شده است. ضراوت به معنای درندگی و وحشیگری است. امیرمؤمنان (علیه السلام) در این روایت فرموده اند: پیش از آن که خوی وحشیگری شهوت قوت بگیرد بر آن غلبه نما.

مثال آتش و خاکستر را در نظر بیاورید. زبانه کشیدن آتش به این است که نفت بیشتری بر آن بپاشیم و خاکستر شدن آن به این است که مواد آتش زا را از آن دریغ بداریم. اژدهای شهوت نیز همین گونه است هر چه بیشتر قربانی بگیرد و طعمه نصیبش شود قوی تر می شود و هر چه از زمینه های آن پرهیز و دوری شود ضعیف تر می گردد. این تضعیف با صیانت صورت می گیرد.

اگر این پیشگیری صورت نگیرد و شهوت به وحشیگری بیفتد، درمانی در کار نخواهد بود. در چنین موقعیت اسف باری شهوت بر انسان سوار می شود؛ و انسان را به هر وادی که می خواهد می کشاند.

غرض از طرح روایت شریف این بود که بگوییم: هیچ گاه انسان مستغنی و مستثنا از راهبرد صیانت نمی شود. انسان همواره نیازمند به صیانت است. درست است که این صیانت شکل های گوناگون و درجات مختلف پیدا می کند امّا اصل آن باید همواره برقرار بماند.

2-4-5) نظارت و برخی شیوه های آن

برای آن که صیانت از آفت و خلل در امان بماند باید عنصر «نظارت» را تقویت کرد. یک مربّی ارزش مدار و متدین باید همواره سلوک متربّی خود را زیر نظر دقیق و

1- غررالحکم، ح4884.