تربیت آرمانی گذری بر اهداف، راهبردها و شیوه های تربیتی با الهام از سیره ی استاد علامه ی کرباسچیان و استاد روزبه(رحمهاالله) صفحه 88

7) تربیت در محیط باز، تربیت در محیط بسته

اشاره

به این ترتیب می توان گفت: «نهادینه ساختن ارزش ها در محیط های «بسته» جواب می دهد و در محیط های «باز» عقیم می ماند.»

به محض استفاده از لفظ «بسته»، ممکن است تلقی مخاطب محترم از محیط بسته، محیطی خفه باشد که با زور و اجبار و تحکم همراه است. محیطی که ارتباطش با عالم بیرون خود قطع است. محیطی که افراد آن از تعامل با جامعه ی اطرافشان منع می شوند. محیطی غار مانند که ساکنان آن از عزلت و انزوا زندگی می کنند، انسان هایی که استفاده از تکنولوژی روز را به طور مطلق نفی می کنند و با فناوری های مدرن به طور کلی مخالف هستند و....

اما منظور ما از محیط بسته هیچ یک از این ها نیست. برای آن که تلقی صحیحی از محیط بسه بدهیم نخست محیط باز را تعریف می کنیم و سپس تلقی خود از محیط بسته را تشریح می نماییم.

الف) محیط باز

محیط باز تربیتی محیطی است که با موج زرق و برق های شهوی دنیای جدید، همراهی می کند. آغوش به روی بیشتر آن ها می گشاید. در برابر فضای ضد ارزشی، منفعل عمل می کند. در محیط باز، محدودیتی در کار نیست. به متربّی اجازه داده می شود که ارزش های خود را از جامعه ی پیرامونش بگیرد. در محیط باز، مربّی تعیین کننده ی ارزش ها نیست بلکه محیط غالب، ارزش های خود را به متربّی تحمیل می کند. در چنین محیطی، تربیت هم گرا معنا ندارد و اگر هم مربّی بخواهد متربّی را ارزش مدار تربیت کند او این تربیت را نمی پذیرد؛ متربّی در محیط باز با تحریکات مختلف محیطی خو گرفته، مزه ی شهوات را چشیده و نظام فکری خود را براساس آن بنا نموده است. لذا اگر مربّی بخواهد وی را از این فضا جدا کند و محدودش نماید از وی نمی پذیرد؛ چون لازمه ی پذیرش آن را از دست دادن جذابیت ها و آسودگی های محیط باز می داند.