تربیت آرمانی گذری بر اهداف، راهبردها و شیوه های تربیتی با الهام از سیره ی استاد علامه ی کرباسچیان و استاد روزبه(رحمهاالله) صفحه 89

ب) محیط بسته

در مقابل، محیط بسته، محیطی است که آگاهانه توسط مربّی (و در شکل ایده آل آن، خود متربّی) نظارت و کنترل می شود. ملاک این کنترل آگاهانه، عقلانیت و دیانت است. مربّی ارزش مدار بر این فضا تسلط نظارتی دارد. تربیت، زیر نظر دقیق وی شکل می گیرد و عنان متربّی عملاً به دست حوادث سپرده نمی شود. طبیعی است که در چنین محیطی ارتباط متربّی با جامعه ی صیانت نشده اش محدود می شود. او آزادانه با همه ی مبادی ارتباطی، رابطه ندارد. اطّلاعات، تحت نظارت مربّی و به صورت کنترل شده به دست متربّی می رسند. محیط بسته، محیط صیانت شده است. روابط متربّی با رسانه ها، دوستان و آشنایان و... حساب شده و ضابطه مند است.

این نظارت هر جا لازم است مستقیم و هر جا لازم نیست، به صورت غیرمستقیم اعمال می گردد ولی به هر طریق عنصر نظارت، همواره برقرار است. محیط بسته یک محیط صد در صد محصور نیست. منظور از محیط بسته بی ارتباطی با دیگران و محرومیت از تکنولوژی روز نیست. قائلان به محیط بسته می توانند به طور عادی در فضای جامعه ی خود زندگی کنند. واقعیت را می پذیرند که «نمی توان همه ی درها را بست» ولی البته این بدان معنا نیست که «پس همه ی درها را خودمان بگشاییم». مربّی در محیط بسته می کوشد متربّی «تا جایی که ممکن است» در هوای سالم تنفس کند. البته تهیه ی چنین محیطی کار چندان ساده ای نیست.

نخستین شرط تهیه ی چنین محیطی آن است که مربّیان اعتقاد داشته باشند «کم شدن حتی یک عامل مضر در محیط تربیتی هم غنیمت است». وقتی منطق «یک آفت کم تر، بهتر» حاکم شد، مربّی تلاش خود را آغاز می کند و در سنین حساس رشد، شاکله ی متربّی را به دور از آفات رشد می دهد. پس محیط بسته، محیطی خود ساخته امّا ارزش مدار است. در چنین محیطی عوامل مزاحم تربیت، تا حدذ زیادی راه رسوخ نمی یابند و عقلانیت متربّی از معرض حجاب ها به طور نسبی به دور می ماند. در چنین محیطی - حداقل در مقاطع اولیه ی رشد - متربّی اساساً از بسیاری از ضد ارزش ها آگاه