دائره المعارف طهور: ادب و اخلاق صفحه 1226

7- آنچه را انفاق می کند کوچک و کم اهمیت بشمرد هر چند ظاهرا بزرگ باشد: «و لا تمنن تستکثر؛ به هنگام انفاق منت مگذار و آنرا بزرگ مشمر» (مدثر/ 6).

8- از اموالی باشد که به آن دل بسته است و مورد علاقه او است: «لن تنالوا البر حتی تنفقوا مما تحبون؛ هرگز به حقیقت نیکوکاری نمی رسید مگر اینکه از آنچه دوست دارید انفاق کنید» (آل عمران/ 92).

9- هرگز خود را مالک حقیقی تصور نکند، بلکه خود را واسطه ای میان خالق و خلق بداند: «و انفقوا مما جعلکم مستخلفین فیه؛ انفاق کنید از آنچه خداوند شما را نماینده خود در آن قرار داده است» (حدید/ 7).

10- و قبل از هر چیز باید انفاق از اموال حلال باشد، چرا که خداوند فقط آنرا می پذیرد: «انما یتقبل الله من المتقین؛ خداوند تنها از پرهیزگاران قبول می کند» (مائده/ 27).

و در حدیث آمده که پیامبر (ص) فرمود: «لا یقبل الله صدقه من غلول؛ خداوند هیچگاه انفاقی را که از طریق خیانت است نمی پذیرد». آنچه گفته شد در واقع قسمت مهمی از اوصاف و شرائط لازم است، ولی منحصر به اینها نیست و با دقت و تامل در آیات و روایات اسلامی به شرایط دیگری نیز می توان دست یافت.

ضمنا آنچه گفته شد بعضی از شرائط واجب محسوب می شود (مانند عدم منت و آزار و تظاهر) و بعضی از شرائط کمال است (مانند ایثار به نفس در موقع حاجت خویشتن) که عدم وجود آن ارزش انفاق را از میان نمی برد هر چند در سطح اعلا قرار ندارد و نیز آنچه گفته شد گرچه در مورد انفاق (وام به خداوند) بود، ولی بسیاری از آنها در مورد وامهای معمولی نیز صادق است، و به اصطلاح از شرائط لازم، یا شرط کمال قرض الحسنه می باشد.