دائره المعارف طهور: ادب و اخلاق صفحه 1828

در حدیثی می خوانیم که امام باقر (ع) فرمودند: «لما حضرت أبی علی بن الحسین (ع) الوفاه ضمنی إلی صدره و قال یا بنی أوصیک بما أوصانی به أبی حین حضرته الوفاه و بما ذکر أن أباه أوصاه به یا بنی اصبر علی الحق و إن کان مرا؛ چون وفات علی بن الحسین (ع) فرا رسید، مرا به سینه خود چسبانید و فرمود: پسر جان، ترا به چیزی سفارش می کنم که پدرم هنگام وفاتش بمن سفارش کرد و گفت پدرش او را به آن وصیت فرموده است: ای پسر جان بر حق صبر کن اگر چه تلخ باشد». این وصیتی است از روزگار سرسلسله رشته امامت یعنی امیرالمؤمنین (ع) دست به دست، گشته و از هر امامی به امام بعد رسیده است. این وصیت چیست؟ حاصل و خلاصه ی آن، صبر است. پس در اهمیت صبر، همین بس که سلسله ی اولیاء خدا آن را مانند گوهری گرانبها و میراثی نفیس در آخرین لحظات زندگی، به وارثان امانت و امامت خود می سپرده و دست به دست، می گردانیده اند.

رسول اکرم (ص) می فرمایند: «من اقل ما اوتیتم الیقین و عزیمه الصبر و من اعطی حظه منهما لم یبال ما فاته من قیام اللیل و صیام النهار و لئن تصبروا علی مثل ما انتم علیه احب الی من ان یوافینی کل امرء منکم بمثل عمل جمیعکم و لکنی اخاف ان تفتح علیکم الدنیا بعدی فینکر بعضکم بعضا و ینکرکم اهل السماء عند ذلک فمن صبر و احتسب ظفر بکمال ثوابه ثم قرأ ما عندکم ینفد و ما عند الله باق و لنجزین الذین صبروا؛ از کمیاب ترین چیزهایی که به شما داده شد یقین و صبر است (یعنی یقین و صبر در بین شما از هر چیز کمتر است) و هر کس حظ و بهره ای از این دو به او رسد باک نداشته باشد از آنچه از بیداری شبها و روزه روزها از او فوت شود (یعنی اگر از یقین و صبر برخوردار باشد و لو این که به شب زنده داری و مناجات با خدا و روزه های مستحبی موفق نشود غصه نخورد) و اگر شما بر آنچه هستید صبر کنید (در برابر فقر و بی چیزی تحمل نمایید) در نزد من بهتر است از این که هر یک از شما به اندازه همه، عمل انجام دهد (یعنی هر یک از شما به اندازه عبادات همه شما عبادت کند) ولی می ترسم بعد از من دنیا بر شما گشوده شود آنگاه یک دیگر را انکار نمایید. (یعنی به خاطر تعلق و دلبستگی به دنیا به هم بدبین شوید و بر علیه یک دیگر توطئه کنید) در آن وقت اهل آسمان شما را انکار نمایند (از شما بدشان آید) پس هر که در راه خدا صبر کند به کمال ثواب و پاداش خویش نایل می گردد. سپس حضرت این آیه را قرائت فرمود: «آنچه نزد شما است فانی می شود، اما آنچه نزد خداست باقی است، و کسانی را که صبر و استقامت پیشه کنند به بهترین اعمالشان پاداش خواهیم داد. یعنی صبر و استقامت از بهترین اعمال آدمی است» (نحل/ 96)».