دائره المعارف طهور: ادب و اخلاق صفحه 1888

زندگانی علی (ع)

علی (ع) با آن دو جمله فوق، زندگانی خود را تشریح می کند که همه آن، نبرد و کوشش و مبارزه بود، از کودکی سر و کارش با رنج و فشار و سختی و کار و کوشش و پرورش یافته سختی های حوادث و فشارهای مشکلات بوده است؛ اوضاع طبیعی حجاز به طوری نامساعد بود که هیچ چیز در مکه یافت نمی شد، اهل مکه همیشه در خطر گرسنگی بودند، قوت خود را بایستی از تجارت های شام و ایران و یمن تهیه کنند، آب را می باید از اعماق چاه ها -که بدون وسایل صنعتی حفر شده بود- بیرون آورند، غارتگری و تاراج که در اثر فقر در شبه جزیره عربستان رواج داشت، کسی را نمی گذاشت که بر مال یا جانش ایمن باشد، گرمای طاقت فرسا و شدت حرارت، بر سختی زندگی می افزود، سرمای خشک و سوزنده زمستان، بدن های لخت و عریان آنان را که در اثر حرارت آفتاب سوزان تابستان حجاز برشته شده و چندین بار پوست انداخته بود، آزار می داد، حسادت و غرور که معلول این گونه محیطهاست، میان آن ها دشمنی و زد و خورد به وجود آورده و جنگ های خانوادگی را فراهم آورده بود. فقر ابوطالب -پدر علی (ع)- زندگی را بیش تر دشوار و مشکل تر ساخته بود، از طرف دیگر، اسلام که دنیای عرب بر کوبیدن آن همت گماشته بود، نبرد و مبارزه را شدیدتر و آتشین تر می کرد. علی (ع) در چنین زندگانی و محیطی پرورش یافت و بزرگ شد؛ لذا پس از رسول خدا که مربی او بود، بااستقامت ترین فرد بشر گردید و از همه یاران آن حضرت، در همه فضایل، برتری یافت و از ملک پران شد و آن چه اندر وهم نمی گنجد آن شد.