محرمات اسلام: (مجموعه ای از معارف اسلامی اعتقادی - فقهی - اخلاقی - تاریخی - اقتصادی) صفحه 230

1- الکافی... قال أمیرالمؤمنین علیه السلام ینبغی للرجل المسلم ان یجتنب مواخاه الکذّاب فإنّه یکذب حتّی یجیی ء بالصدق فلایصدّق. (المصدر ص 341)

2- البحار... قال النبیّ صلی الله علیه وآله: إنّ المؤمن إذا کذب بغیر عذر لعنه سبعون ألف ملک و خرج من قلبه نتن حتّی یبلغ العرش و کتب اللّه علیه بتلک الکذبه سبعین زنیهً أهونها کمن زنی بأمّه. (المصدر)

3- الکافی... عنه علیه السلام قال: انّ اللّه عزّوجّل جعل للشر أقفالاً و جعل مفاتیح تلک الأقفال الشراب، و الکذب شرّ من الشراب. (المصدر) الکافی... عن عیسی بن حسّان قال: سمعت اباعبداللّه علیه السلام یقول: کلّ کذبٍ مسئول عنه صاحبه یوماً إلاّ [کذباً] فی ثلاثه: رجل کائد فی حربه فهو موضوع عنه، او رجل أصلح بین إثنین یلقی هذا بغیر ما یلقی به هذا، یرید بذلک الإصلاح ما بینهما، اورجل وعد أهله شیئاً و هو لایرید أن یتمّ لهم. (الکافی ج 2/342)

و همسر که به آنان وعده ای بدهد و نخواهد انجام دهد.»

امام صادق علیه السلام می فرماید: رسول خداصلی الله علیه وآله فرمود: مصلح دروغگو محسوب نمی شود و حضرت یوسف که برای نگهداشتن برادر خود، ابن یامین، به برادران ناتنی خود گفت: شما سرقت کرده اید، به خدا سوگند، او دروغ نگفت و آنها نیز سرقت نکرده بودند [بلکه چون مصلحت چنین ایجاب می نمود حضرت یوسف چنین سخنی را به آنان فرمود].

سپس فرمود: «حضرت ابراهیم علیه السلام نیز که بعد از شکستن بت ها به مردم فرمود: بزرگ آنان بقیه را شکست دروغ نگفت، در حالی که نه بزرگ بت ها بقیه را شکسته بود و نه آن حضرت سخن به دروغ گفت [بلکه چون در حال تقیه بود دروغگو محسوب نشد].» در روایت دیگری آمده است که خداوند دروغ را در وقت اصلاح دوست می دارد؛ هم چنان که سخن راست را گر موجب فساد شود دشمن می دارد.

امام صادق علیه السلام می فرماید: «مصلح و کسی که در مقام اصلاح بین دو نفر می کوشد، اگر در رابطه با اصلاح دروغی بگوید دروغگو محسوب نمی شود.»

و فرمود: «سخن سه قسم است: 1- سخن راست و حقیقت؛ 2- سخن دروغ و خلاف حقیقت؛ 3- سخن در رابطه با اصلاح بین مردم [که اگر دروغ هم باشد مانعی ندارد و دروغ به حساب نمی آید].» گفته شد: اصلاح بین مردم چگونه است؟ امام علیه السلام فرمود: «اصلاح این است که تو اطلاع می یابی که شخصی در غیاب برادر دینی تو چیزی گفته و او از آن سخن آزرده شده است پس چون تو به او برخورد می کنی به دروغ به او می گویی: من از

-1

-2

-3