محرمات اسلام: (مجموعه ای از معارف اسلامی اعتقادی - فقهی - اخلاقی - تاریخی - اقتصادی) صفحه 241

1- أقول: و ربّما ینتهی المجادله التی بغیر علم إلی إنکار الحقّ و قبول الباطل و الإهانه بأهل الحقّ و التشکیک فی عقائدهم و خذلانهم فی مقابل أهل الباطل و إلی جرآه المعاندین لإنکار الحقّ و الإستهزاء بأهله و... و کلّ ذلک من أسباب الحرمه. فعند ذلک یجب علی العالم إظهار علمه و الدفاع عن الحقائق الدینیّه وردّ قول أهل الباطل و تشکیکهم للضعفاء و إلاّ فعلیه لعنه اللّه کما ورد فی الحدیث عن النبیّ صلی الله علیه وآله انّه قال: إذا ظهرت البدع فعلی العالم أن یظهر علمه و إلاّ فعلیه لعنه اللّه. (الکافی ج 1/54) و قال اللّه تعالی: (وَلا تُجَادِلُوا أَهْلَ الْکِتَابِ إِلا بِالَّتِی هِیَ أَحْسَنُ). (عنکبوت /46)

2- معنی المجادله بغیرالتی هی أحسن روی فی التحفه السنیّه للسیّد عبداللّه الجزائری: أنّه ذکرعند أبی عبداللّه علیه السلام: الجدال فی الدّین و أنّ رسول اللّه و الأئمّهصلی الله علیه وآله قدنهوا عنه فقال علیه السلام: لم ینه عنه مطلقا و إنّما نهی عن الجدال بغیرالتی هی أحسن. قیل: یابن رسول اللّه فما الجدال بالتی هی أحسن و التی لیست بأحسن؟ فقال:

صادق علیه السلام گفت: روایت شده که رسول خداصلی الله علیه وآله و ائمه علیهم السلام از بحث و مناظره نهی نموده اند. امام صادق علیه السلام فرمود: «آنها به طور کلی از بحث و مناظره نهی نکرده اند و تنها از مناظره غیر صحیح نهی نموده اند.» گفته شد: ای فرزند رسول خدا! مناظره صحیح و غیرصحیح چیست؟

امام صادق علیه السلام فرمود: «مناظره و مجادله غیرصحیح این است که تو با شخص منحرفی بحث کنی و چون او حرف باطلی را مطرح می کند تو در پاسخ او دلیل صحیح و حجتی که خدا در پاسخ او معین نموده را بیان نکنی، بلکه برای انکار سخن او به جای پاسخ صحیح حقیقتی را انکار کنی به گمان این که او می خواهد آن حقیقت را دلیل سخن خود قرار دهد و این برای این است که تو راه رد سخن او را نمی دانی. چنین مناظره ای برای شیعیان ما حرام است چرا که سبب فتنه و سستی اعتقادات برادران شیعه خود خواهند شد و منحرفین و دشمنان ما آن را دلیل حقانیت سخن خود قرار خواهند داد، و از سویی دل های عوام از شیعیان ما از ناتوانی شما محزون خواهد گردید.

و اما جدال و مناظره صحیح چیزی است که خداوند به پیامبر خودصلی الله علیه وآله امر نموده که

-1

-2