محرمات اسلام: (مجموعه ای از معارف اسلامی اعتقادی - فقهی - اخلاقی - تاریخی - اقتصادی) صفحه 319

1- و قال علیّ علیه السلام: الإفتخار من صغر الإقتدار. (میزان الحکمه 3/2380 غررالحکم 2201)

2- و قال علیه السلام: ضع فخرک و احطط کبرک و اذکر قبرک. (المصدر نهج البلاغه کلمه /398)

3- و قال علیه السلام: من صنع شیئاً للمفاخره حشره اللّه یوم القیامه أسود. (البحار ج 73/292)

4- و قال النبیّ صلی الله علیه وآله یوم فتح مکّه: إنّ اللّه تبارک وتعالی قد أذهب عنکم بالإسلام نخوه الجاهلیّه، والتفاخر بآبائها و عشائرها، أیّها الناس إنّکم من آدم و آدم من طین ألا و إنّ خیرکم عنداللّه و أکرمکم علیه الیوم أتقاکم و أطوعکم له الحدیث. (کتاب الزهد ص 56)

نخوت [و خوی های] زمان جاهلیت را از شما برطرف نمود و از تفاخر و مباهات نمودن به پیشینیان و اقوام گذشته نهی فرمود.» سپس فرمود: «ای مردم! شما فرزندان آدم هستید و آدم از گل آفریده شده و بهترین شما نزد خداوند کسانی هستند که بیشتر در اطاعت خداوند و دوری از نافرمانی او بکوشند.»

معالجه کبر و غرور

به نظر می رسد که بهترین راه برای معالجه بیماری تکبر و غرور خصلت شریف تواضع و فروتنی و حق شناسی می باشد تواضع مادر خصلت های نیک است امام صادق علیه السلام می فرماید: خداوند به داودعلیه السلام وحی نمود که نزدیک ترین مردم به من افراد متواضع می باشند چنان که دورترین آنان از من متکبران می باشند حضرت رضاعلیه السلام نیز می فرماید: تواضع درجاتی دارد 1- انسان حد خود را به شناسد و با رضایت خود را در جایگاه خویش قرار دهد 2- برای دیگران نخواهد جز آنچه برای خویش می خواهد 3- بدی های دیگران را با خوبی های خود برطرف کند 4- خشم خود را فرو برد 5- اهل گذشت باشد تا خداوند او را دوست بدارد.

رسول خداصلی الله علیه وآله فرمود: خداوند به من وحی نموده که به مردم بگویم: «در مقابل یکدیگر تواضع و فروتنی داشته باشید تا کسی بر دیگری فخر و مباهات نکند و تجاوز و ظلمی بین مردم نباشد.»

امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: «چگونه فرزند آدم فخر می کند، در حالی که در آغاز نطفه ای

-1

-2