محرمات اسلام: (مجموعه ای از معارف اسلامی اعتقادی - فقهی - اخلاقی - تاریخی - اقتصادی) صفحه 397

1- قال فی الحدائق:... و إن ترک الجماعه فسق و إن لم یقل به الأصحاب فیما أعلم حیث إنّهم صرحوا بأنّ ترک المستحبّاب لایمنع من العداله إلاّ أنّ ظاهر الأخبار خلافه لتظافرها بجواز حرق بیته علیه. (الحدائق ج 18/168)

2- و فی مصباح الفقیه: فی صحیحه زراره: من ترک الجماعه رغبه عنها و عن جماعه المسلمین فلاصلاه له. (مصباح الفقیه ج 2/624)

3- و فی روضه الواعظین... قال الباقرعلیه السلام لاصلوه لمن لم یشهد الصلاه من جیران المسجد إلاّ مریض او مشغول. (روضه الواعظین ص 335) و فی صحیحه زراره عن الباقر عن علی علیه السلام قال: من سمع النداء فلم یجبه من غیر علّه فلا صلاه له.

4- إلی أن قال: و من ترکها رغبه عنها و عن جماعه المؤمنین من غیر عله فلا صلاه له. (الکافی ج 2/372) و فی تتمه الحدائق عن النبیّ صلی الله علیه وآله قال: لا صلاه لجار المسجد إلاّ فی المسجد. (تتمه الحدائق ص 207 کشف الغطاء ج 1/211) و فی الفقیه و العلل: قال صلی الله علیه وآله: لا صلاه لمن لم یصلّ فی المسجد مع المسلمین إلاّ من علّه. (الفقیه ج 3/39 العلل ج 2/325)

رسول خداصلی الله علیه وآله فرمود: «کسی که بدون عذر در جماعت مسلمانان شرکت نمی کند، نماز او نماز نیست؛ چنان که نماز همسایه مسجد، جز در مسجد، نماز نیست.»

شیخ طوسی، در کتاب تهذیب، از امام صادق علیه السلام نقل نموده که آن حضرت فرمود: «رسول خداصلی الله علیه وآله اراده نمود خانه های کسانی که در جماعت مسلمین شرکت نمی کنند و در خانه های خود نماز می خوانند را آتش بزند. پس مرد نابینایی نزد آن حضرت آمد و گفت: یا رسول اللَّه! من نابینا هستم و بسا صدای اذان را می شنوم و کسی نیست مرا به مسجد ببرد تا نماز خود را با شما در مسجد به جماعت بخوانم؟ رسول خداصلی الله علیه وآله فرمود: ریسمانی از منزل خود تا مسجد قرار ده و به جماعت حاضر شو!»

اکنون این سؤال مطرح می شود که اگر شرکت در نماز جماعت طبق نظر مشهور مستحب است، این گونه روایات را چگونه باید معنا کرد؟

مرحوم آیه اللَّه فقیه همدانی، صاحب مصباح الفقیه، می گوید: شاید تعبیرات این روایات مانند آتش زدن خانه های کسانی که در نماز جماعت شرکت نمی کنند برای این بوده که متخلّصین از منافقین بوده اند و یا مذمّت، مربوط به اعراض از جماعت بوده و یا شنیدن صدای اذان و شرکت نکردن در جماعت و یا همسایه مسجد بودن علت آن بوده است و گرنه با قطع به استحباب شرکت در جماعت، جز در جمعه و عیدین، این روایات قابل توجیه نیست.

-1

-2