محرمات اسلام: (مجموعه ای از معارف اسلامی اعتقادی - فقهی - اخلاقی - تاریخی - اقتصادی) صفحه 62

1- الشرک باللّه سبحانه و تعالی و اقسامه الکافی عن أبی بصیر وإسحاق بن عمّار، عن أبی عبداللّه علیه السلام فی قول اللّه عزّوجّل: «و ما یؤمن أکثرهم باللّه إلاّ و هم مشرکون (یوسف: 106)» قال: یطیع الشیطان من حیث لایعلم فیشرک (الکافی ج 2/397)

2- الکافی: عن ضریس، عن أبی عبداللّه علیه السلام فی قول اللّه عزّوجّل: «و ما یؤمن أکثرهم باللّه إلاّ و هم مشرکون» قال: شرک طاعه و لیس شرک عباده. و عن قوله عزّوجّل: «و من الناس من یعبداللّه علی حرف (الحج: 11) [«علی حرف» أی علی طرف من الدین لافی وسطه و هذا مثل لکونهم

مدبّر و خالق و رازق و معبود و قابل پرستش نداند و هرگز در مقابل بت و آتش و خورشید و حیوان و شیطان و ستاره و... خضوع و پرستش نکند و مثل و مانندی برای خداوند نداند و او را در ذات و صفات و افعال یگانه بداند و همان گونه که خداوند در قرآن خود را معرفی نموده و می فرماید: «لیس کمثله شی ء» و یا می فرماید: «قل هواللّه احد اللّه الصمد لم یلد و لم یولد و لم یکن له کفواً احد»، خدا رابه چیزی از مخلوق تشبیه نکند و مثل و مانندی برای او تصور ننماید؛ چرا که هر چه را انسان در فکر و اندیشه خود مجسم نماید، خدا نخواهد بود بلکه او نیز مخلوقی است همانند او و به همین معنا اشاره دارد سخن امام باقرعلیه السلام که می فرماید:

«کلّما میّز تموه بأوها مکم فی أدّق معانیه مخلوق مصنوع مثلکم مردود الیکم و لعلّ النمل الصغار تتوّهم أنّ للّه تعالی زبانیتین فإنّ ذلک کما لها و یتوّهم أنّ عدمها نقصان لمن لایتصّف بهما و هذا حال العقلاء فیما یصفون اللّه تعالی به.» [البحار، ج 69/293]

یعنی آنچه را که شما با تمام سنجش و دقت و تعقّل در فکر خویش بیاورید و آن را خدای خود پندارید او نیز همانند خودتان مخلوق و مصنوع فکر شماست و خدای شما نخواهد بود؛ چنانچه مورچه کوچک فکر می کند که برای خدا دو زبانیه [یعنی دو شاخ] می باشد، زیرا او آن را کمال خود می داند و نداشتن آن رانقصی می پندارد. عقلا نیز در باره خداوند همانند آن مورچه کوچک هستند و خدا را همانند اوتصور می کنند، [درحالی که خداوند جسم نیست که در تصور کسی قرار گیرد]. از این رو، اولین شخصیت عالم وجود، یعنی حضرت خاتم النبیّین صلی الله علیه وآله، فرمود: «ما عرفناک حقّ معرفتک و ما عبدناک حق عبادتک». یعنی خدایا ما تو را به حقیقت و آن گونه که شایسته تو بود نشناختیم و عبادت نکردیم.

-1