پیمان پایدار ویژه نامه عقد اخوت؛ سنت دیرپای اسلام صفحه 65

اجتماعی نیست، بلکه یک امر دینی نیز هست. بدین معنا که شارع مقدس در بیان حقوق و ضرورت ادای آن، نقش کاملاً مؤثر و فعالی دارد. با فرهنگ سازی در چارچوب دین، آن هم در همه ابعاد و جوانب، مقدمات برقراری روابط برادرانه بین افراد جامعه فراهم می شود.

2. کمبود الگوهای مناسب

عامل دیگری که باید به آن توجه کرد، این است که افراد جامعه تا حد زیادی تحت تأثیر بزرگان، مسئولان و رهبرانِ فکری، دینی و سیاسی جامعه هستند. مشهور است که: «النّاسُ عَلی دینِ مُلوکِهِم؛ مردم بر طبق روش و شیوه پادشاهان و رهبران خود رفتار می کنند.»(1) پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرموده اند: «صِنفانِ من امَّتی اِذا صَلُحا صَلُحَت اُمّتی وَ اِذا فَسَدا فَسَدَتْ اُمّتی الْفُقَهاءُ وَ الْاُمَراءُ؛ دو گروه از امت من هستند که اگر اصلاح شوند، امت من اصلاح می شود و اگر فاسد شوند، امت من فاسد می شود؛ آن دو عبارتند از: فقیهان و امیران.»(2) اگر رفتار و روابط مسئولان و بزرگان با مردم و نیز با یکدیگر برادرانه، صمیمی و بر پایه مساوات میان انسان ها باشد، این روحیه به افراد جامعه نیز منتقل خواهد شد و آنان نیز به پیروی از رهبران جامعه براساس برادری و برابری رفتار خواهند کرد.

3. نبود تبلیغات لازم

از دیگر عوامل مؤثر در سامان بخشیدن به هنجارهای اجتماعی، عنصر تبلیغات است. امروزه دستگاه های تبلیغاتی، اهداف مختلف خود را با بمباران های تبلیغاتی عملی می کنند و جامعه را بر اساس خواست خود و در راستای اهدافشان به هر سویی می کشانند. این جاست که مسئولیت خطیر