اخلاق تبلیغات بازرگانی صفحه 20

الف) تأثیر تبلیغات در افزایش مصرف و نقش آن در اقتصاد

در پژوهشی که در مرکز تحقیقات، مطالعات و سنجش برنامه های صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران با نام «رابطه تبلیغات و توسعه ملی» انجام گرفته، چنین آمده است:

گاه گفته می شود که مصرف به توسعه لطمه می زند و تنها راه رسیدن به پیشرفت، صرفه جویی است. البته صرفه جویی، اگر به معنای انباشت سرمایه از یک سو و تخصیص منابع به سرمایه گذاری های اساسی باشد، کاملاً صحیح است، ولی اگر مفهوم صرفه جویی، صرف نظر کردن از تولید و مصرف کالاهای مورد نیاز باشد، قطعاً صحیح نیست و در این صورت، باید گفت اقتصاد، علم استفاده درست و صحیح است و نه علم صرفه جویی.

مصرف برخی از کالاها و خدمات، در زمانی خاص، می تواند بهترین اثرات را در جامعه به بار آورد که مصرف نکردن آن چنان حاصلی ندارد. تولیدات داخلی هر کشوری، احتیاج به حمایت مصرف کنندگان و برنامه ریزان دارد و حمایت مصرف کننده از این کالاها تنها از طریق تقاضا برای آن کالا میسر می شود. رسانه های همگانی باید توجه داشته باشند که هیچ یک از مواهب و مظاهر زندگی بد و مذموم نیست. داشتن زندگی بهتر و سالم تر، حق طبیعی و نیاز اساسی هر انسانی است. مسکن مناسب تر، تغذیه سالم تر و پوشاک بهتر، کوششی در جهت توسعه است. مردم باید برای کسب این کالاها احساس نیاز کنند تا در راه به دست آوردن و تولید آنها گام بردارند. کسی که به هر چه دارد قانع است و هیچ نمی خواهد، کوششی هم برای رسیدن به سطح بالاتر زندگی نمی کند.

با این حال، مصرف بیش از حد، اشاعه مصرف گرایی در جامعه و الگو قرار دادن کشورهای پیشرفته، صدمه ای جبران ناپذیر بر اقتصاد متزلزل کشورهای توسعه نیافته وارد می کند. در کشورهای غربی، ظرفیت تولید در اکثر کشورها به مراتب بیشتر از مصرف است. ازاین رو، ایجاد نیازهای جدید و مصنوعی و تحریک و ترغیب مصرف، یک ضرورت به شمار می رود و به