اخلاق تبلیغات بازرگانی صفحه 40

نتیجه گرفت که تبلیغات تجاری، اگرچه تغییر شکل داده، ولی همچنان یکی از بخش های تجارت است.

این بخش، به بحث های احکام تجارت می پردازد که شامل تبلیغات است.

بررسی قاعده «لاضرر» درباره تبلیغات بازرگانی

بر مبنای قاعده «لاضرر» که ریشه در حدیث نبوی «لاضرر و لاضرار فی الاسلام» دارد، افراد در حکومت اسلامی مجاز نیستند به اشخاص زیان وارد کنند. پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله در ماجرای معروف سمره بن جندب حکم فرمود درخت خرمایی را که مالک آن، به طور نامتعارف از حق خویش استفاده می کرد، قطع کنند؛ زیرا با رفت و آمدهای نابه هنگام خود، باعث آزار مالک خانه ای می شد که درخت خود را در آن کاشته بود.

یکی از معانی واژه «ضرار»، ایجاد محدودیت است. بر این اساس، می توان با استناد به این قاعده، با ایجاد محدودیت و وضع مقرارت، از هر عملی که در امور تجاری و غیره، باعث ضرر و ایجاد خسارت به دیگران می شود، جلوگیری کرد. در صورت بروز خسارت نیز می توان مرتکب فعل زیان آور را به جبران خسارت مادی و معنوی ملزم کرد.

در فرهنگ اسلامی، درباره تحریم ضرر و جلوگیری از فریب و حیله گری در امر تجارت، افزون بر قاعده فوق، دستورها و سفارش های دیگری نیز وجود دارد. پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله می فرماید:

لَیسَ مِنّا مَنْ غَشَّ مُسلِماً اَو ضَرَّهُ اَوْ ما کَرَهُ.(1)

از ما نیست کسی که در معامله تقلب کند یا به دیگران ضرر برساند و یا در