اخلاق تبلیغات بازرگانی صفحه 41

عرضه و فروش کالاهای خود نیرنگ به کار ببرد.

همچنین امام موسی بن جعفر علیه السلام فرموده است:

«مَلْعونٌ مَنْ غَشَّ مُسلِماً اَوْ غَرَّه، اَوْ ماکَرَهُ؛ هرکسی که در معامله با مسلمانی تقلب کند یا او را فریب دهد و متوسل به حیله شود، ملعون است».(1)

براساس این احادیث، در بازار اسلامی، بازرگانان نباید موجب زیان افراد دیگر، اعم از خریدار یا رقیبان خود شوند. همچنین آنها نباید با تبانی و توافق های پنهانی _ که از مصادیق مکر و حیله در امور تجارتی است _ به دیگران لطمه برسانند. در اصل 43 دستورالعمل صدا و سیما نیز چنین می خوانیم: «سازنده و سفارش دهنده آگهی، در مورد اعلام هرگونه اطلاعات در خصوص کیفیت کالا و خدمات پس از فروش مسئولیت دارد».(2)

تدلیس در تبلیغات بازرگانی

تدلیس در اصطلاح فقهی عبارت است از فرایندی که موجب فریب طرف معامله شود. مناسبت این تعریف با معنای لغوی [به معنای ظلمت] آن است که گویا تدلیس کننده در اثر تدلیس، حقیقت امر کالا و جنس را تاریک کرده و آن را می پوشاند تا آن را از آنچه هست، در نظر طرف معامله بهتر بنمایاند.(3)

1- میرزا حسین نوری الطبرسی، مستدرک وسائل الشیعه، 18 مجلد، بیروت، مؤسسه آل البیت علیهم السلام 1408 ه . ق، ج 13، ص 202.
2- محمد هادی همایون، «بررسی قوانین و مقررات تبلیغاتی در ایران»، مجموعه مقالات اولین همایش و نمایشگاه صنعت تبلیغات ایران، صص 442 و 443.
3- حسن قاروبی تبریزی، النضید فی شرح روضه الشهید، قم، انتشارات داوری، 1416 ه . ق، چ 1، ج 12، ص 231.