شرح دعای مکارم الاخلاق صفحه 29

که عطای خداوندی در رابطه با نیّات پاک شکل گرفته و سلب برکات نیز، ثمره ی نیّت های ناپاک است.(1)

[4_ و بعملی إلی أحسن الأعمال]

همان طور که در کلام حضرت سجّاد علیه السلام دیدیم، به دنبال ایمان و یقین و نیّت کامل و برتر و بهتر، از خدای متعال، عمل صالح و احسن می طلبیم. اینک با نگرش به برخی روایات علوی، از جایگاه والای عمل در منطق حضرتش آگاهی می یابیم.

«العمل رفیق الموقن»(2) . پیوند میان عمل و یقین به روشنی مشهود است،

به طوری که امری درونی (یقین) با موضوعی بیرونی (عمل) با هم گره می خورد.

نکته ی دیگر، هدف گذاری روی عمل است که اساسآ در این منطق، به چه انگیزه باید در میدان عمل حاضر شد؟

امام علیه السلام می فرماید :

«إن کُنتُم عاملین فاعملوا لما ینجیکم یوم العرض.»(3)  یعنی که باید خالصانه به

انگیزه ی نجات در روز قیامت و گذر از این موقف خطرناک و حسّاس، به عمل مبادرت ورزید و هیچ انگیزه ی دیگری نباید جای گزین این حقیقت گردد. آن گاه چنین عملی نام «عمل صالح» بر خود می گیرد که :

«بالصّالِحات یُستدلّ علی حُسن الایمان.»(4)   «با کارهای نیکو است که بر حسن ایمان

استدلال می شود.» بدین سان ایمان و عمل بار دیگر با هم پیوند می یابند تا آن جا که عمل صالح گواه ایمانی سرشار و پاک می گردد.(5)

خلاصه این که عمل با ایمان و یقین، پیوندی ناگسستنی دارد و باید که در راستای حسن عاقبت و فلاح و نجاح جهت گیرد.

[نتیجه بخش اول]

از این بخش دعا نتیجه می شود:

آن چه می تواند ریشه های نظام منسجم و استوار اخلاقی را در ما پدید آورد و سپس در جهان خارج به بار بنشاند، ایمانی سرشار در درون است که با یقین پیوند خورده و نیّتی کارآمد را تدارک ببیند و سرانجام در مرحله ی عمل ظهور و بروز یابد. هر یک از اینان بدون دیگری فاقد آن کارآیی است که دین و صاحبانش را در نظر بوده است. و این است آن چه که باید بخواهیم.

سؤال دوم :

1- فهرست بخشی از روایات مربوط به نیّت را می توان در شرح غرر و درر :7 398 و  399ملاحظه نمود.
2- غرر: 985.
3- همان: 3737.
4- همان: 4385.
5- فهرست برخی روایات از زبان امام علی علیه السلام در باب عمل را می توانید در غرر و درر آمدی  :7277 تا 282 بنگرید.