شرح دعای مکارم الاخلاق صفحه 99

«ای مردم! هواپرستی و بدعت گرایی، آغاز وقوع فتنه در ارکان جامعه می باشد.»

این آتش خانمان سوز به تعبیر تفصیلی امام علی علیه السلام می تواند در زمینه های مختلف شعله گیرد. آن جا که حضرتش به استناد آیاتی از قرآن مجید، فتنه را در عرصه های کفر، عذاب، محبّت مال و اولاد و مرض برمی شمارند.(1)

در تعبیری دیگر از آن حضرت می بینیم که با اصلاح بیان فردی که می گفت: اَللّهُمَّ إنّ ی أعُوذ بِکَ مِن الفتنه، به او یادآور شدند که بگو: «اَللّهُمَّ إنّ ی أعُوذُ بِکَ مِن مضلّات الفتن» یعنی که فتنه های گمراه کننده ای در مسیر زندگی انسان ها به بار می آید که باید از خطر آن به خدای بزرگ پناهنده شوند.(2)

در منطق امام علی علیه السلام آنان که تقوی پیشه کنند، از فتنه ها رهانیده خواهند شد، آن جا که می فرماید :

«اعلموا انَّه مَن یتَّق الله یجعل لَهُ مَخرجآ مِنَ الفتن و نورآ مِنَ الظُّلم.»(3)

«بدانید! کسی که تقوای خدا در پیش گیرد، خداوند برای او، راه خروج از فتنه ها و نوری از تاریکی ها قرار می دهد.»

باید در مواجهه با امواج این فتنه ها، کشتی نجات را یافت و در آن جای گرفت که :

«أیُّهَا النّاس شقوا أمواج الفتن بسُفُن النَّجاه.»(4)

«ای مردم! امواج فتنه ها را با کشتی های نجات درهم بشکنید.»

در رویارویی با آتش فتنه ها که به تعبیر رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم انسان مؤمن را ظرف یک روز به دایره ی کفر می کشاند، باید به حفظ خداوندی و علم الاهی پناه برد که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:

«ستکون فتن یصبح الرّجل مؤمنآ و یمسی کافرآ إلّا مَن أحیاه الله تعالی بالعلم.»(5)

«به زودی فتنه هایی روی خواهد داد که فرد، صبح با ایمان است و شب کافر؛ مگر کسی که خدای تعالی او را به علم، زنده بدارد.»

حال اگر کسی آتش را بیفروزد، خود در آن خواهد سوخت. به فرموده ی امام علی علیه السلام :

«مَن شبّ نار الفتنه کان وقودآ لها.»(6)

1- بحارالأنوار :93 17 و 18.
2- بحارالأنوار :93 235.
3- نهج البلاغه، خطبه ی 183.
4- نهج البلاغه، خطبه ی 2.
5- میزان الحکمه: 15335.
6- میزان الحکمه: 15342.