- پیش گفتار 3
- الف) الگو 6
- 1. مفهوم شناسی 6
- اشاره 6
- اشاره 6
- ب) تقلید 6
- فصل اول: کلیات 6
- 2. ضرورت وجود الگوها 10
- 3. شرایط کلی الگوها 22
- 1. چگونگی اثرپذیری از الگوها 29
- فصل دوم: اثرگذاری الگوها 29
- اشاره 29
- 2. شرایط اثرگذاری الگوها 31
- اشاره 31
- الف) ضرورت آمیختگی تقلید با منطق و پرهیز از مقلدپروری بدون استدلال 32
- ب) نزدیکی و هماهنگی میان الگو و الگوپذیر 33
- ج) گونه گونی الگوها 34
- د) استمرار معرفی الگو 35
- اشاره 36
- 3. گستره اثرگذاری الگوها 36
- ه) هماهنگی میان الگوها 36
- اشاره 37
- الف) خانواده، اولین و مهم ترین الگوی تربیتی فرزندان 37
- الگوی دوم: پدر مهربان و آرام، مادر تندخو و مستبد 40
- الگوی اول: پدر تندخو و مستبد، مادر مهربان و آرام 40
- الگوی سوم: پدر تندخو و مستبد، مادر تندخو و مستبد 41
- الگوی چهارم: پدر مهربان و آرام، مادر مهربان و آرام 41
- ب) تلویزیون، الگوی برجسته یادگیری مشاهده ای 43
- فصل سوم: آسیب شناسی تقلید از الگوها 47
- اشاره 47
- 1. اشتباه در تشخیص مصداق کمال 48
- 2. اشتباه در تعیین مصداق اسوه کامل 49
- اشاره 50
- 3. اشتباه در محدوده شایستگی های الگوها 50
- الف) شخصیت گرایی 50
- ب) تقلید کورکورانه 54
- ج) پیروی از اکثریت 56
- د) تضاد و اصطکاک بین رفتار الگوها 60
- ه) لغزش الگوها 62
- و) ناهماهنگی میان گفتار و رفتار الگوها 64
- ز) وابستگی فکری به الگوها 65
- اشاره 67
- 1. راهکار بلندمدت 67
- فصل چهارم: راهکارهای مقابله با آفت های الگوها 67
- الف) نکوداشت الگوهای مطلوب و حذف الگوهای نامطلوب 69
- 2. راهکارهای کوتاه مدت 69
- اشاره 69
- ب) بهره گیری شایسته از عواطف مردم 75
- فصل پنجم: همراه با برنامه سازان 79
- اشاره 79
- پیشنهادهای برنامه سازی 81
- پرسش های مردمی 83
- پرسش های کارشناسی 84
- معرفی برخی منابع درباره الگوها 85
- کتاب 86
- اشاره 86
- کتاب نامه 86
- نشریه 89
آشنایی با الگوها به جوانان دست می دهد، چنان نیرومند است که توانایی به جریان انداختن نیروهای نهفته جوان را دارد.(1)
3. شرایط کلی الگوها
3. شرایط کلی الگوها
حال که دانستیم تقلید و الگوپذیری، امری ضروری، مهم و سودمند است، پرسش این است که شرایط و ویژگی های یک الگوی شایسته و مطلوب چیست؟
از نظر آموزه های اسلامی، تقلید و پیروی از الگوها، شرایط ویژه ای دارد، مثل اینکه الگو باید صالح و رشید باشد. بنابراین، افراد رشد نایافته و فاسد شایستگی ندارند الگو شوند.
آیه های گوناگونی در قرآن به این مطلب اشاره دارند، از جمله:
وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا مُوسی بِآیاتِنا و سُلْطانٍ مُبینٍ إِلی فِرْعُوْنَ و مَلائِهِ فَاتَّبَعُوا أَمْرَ فِرْعَوْنَ وَ ما أَمْرُ فِرْعَوْنَ بِرَشِیدٍ. (هود: 97)
موسی را با آیات و حجت روشن برای رسالت به سوی فرعون و اشراف قومش فرستادیم (و مردم، موسی را گذاشتند و) پیرو امر فرعون شدند. (با آنکه می دانستند) هیچ هدایت و رشدی در امر فرعون نخواهد بود.
أُولئِکَ الَّذینَ هَدَی اللّهُ فَبِهُداهُمُ اقْتَدِهْ. (انعام: 90)
آنها (پیامبران) کسانی بودند که خدا آنان را هدایت کرد. تو (ای پیامبر) نیز به هدایت آنان اقتدا کن.
وَ قالَ مُوسی ِلأَخیهِ هارُونَ اخْلُفْنی فی قَوْمی وَ أَصْلِحْ وَ لا تَتَّبِعْ سَبیلَ الْمُفْسِدینَ. (اعراف: 142)
1- جوان و نیروی چهارم زندگی، ص 25؛ اسوه های قرآنی و شیوه های تبلیغی آنان، صص 35 _ 48.